مزدا ۳ نسل اول با کد اتاق BK یکی از موفق‌ترین محصولات مزدا در دهه ۲۰۰۰ بود که از سال ۲۰۰۳ در بازارهای جهانی عرضه شد. این خودرو بر پایه پلتفرم مشترک با فورد فوکوس شکل گرفت و با طراحی اسپرت، کیفیت ساخت مناسب و توانایی‌های یک خودروی چابک توانست جایگاه محکمی در کلاس سدان‌های جمع‌وجور پیدا کند. گروه بهمن موتور از سال ۱۳۸۶ مونتاژ این خودرو را در ایران آغاز کرد و تا سال ۱۳۸۹ آن را در سه تیپ مختلف به بازار فرستاد.
در آن سال‌ها مزدا ۳ به‌عنوان جایگزینی مدرن و باکیفیت برای مزدا ۳۲۳ وارد بازار شد و خیلی زود توجه جوانان و خانواده‌های قشر متوسط رو به بالا را جلب کرد. رقبای اصلی این خودرو در آن دوره هیوندای آوانته، رنو مگان و برخی مدل‌های پروتون بودند. مزدا ۳ قدیمی با موتور ۲ لیتری نسبتاً پرقدرت، گیربکس اتوماتیک و امکانات رفاهی مناسب، حس اروپایی-ژاپنی را در اختیار خریداران قرار می‌داد.
تیپ‌بندی مزدا ۳ قدیمی ساده و مشخص بود. تیپ ۱ نسخه پایه محسوب می‌شد. تیپ ۲ سطح میانی امکانات را ارائه می‌داد و تیپ ۳ به‌عنوان نسخه فول‌آپشن شناخته می‌شد. تفاوت اصلی بین تیپ ۲ و تیپ ۳ بیشتر در تجهیزات رفاهی، ظاهر بیرونی و جزئیات کابین خلاصه می‌شد و از نظر فنی هر دو کاملاً یکسان بودند. تولید این نسل در سال ۱۳۸۹ متوقف شد و جای خود را به نسل دوم (مزدا ۳ نیو) داد.
مزدا ۳ قدیمی تیپ ۲ و ۳ هنوز هم در بازار کارکرده طرفداران زیادی دارد. دوام موتور، کیفیت ساخت نسبتاً بالا و لذت رانندگی باعث شده بسیاری آن را یکی از بهترین سدان‌های وارداتی/مونتاژی دهه ۸۰ خورشیدی بدانند. البته با گذشت بیش از ۱۵ سال از تولید، قیمت خودرو، وضعیت نگهداری و کارشناسی فنی اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است.
طراحی ظاهری مزدا 3 قدیمی (تیپ دو و تیپ 3)
طراحی مزدا ۳ قدیم در زمان خود مدرن و اسپرت ارزیابی می‌شد. خطوط بدنه پویا، کاپوت با فرم عضلانی و چراغ‌های نسبتاً کشیده، چهره‌ای جوان‌پسند به خودرو داده بود. نمای جلو با جلوپنجره پنج‌ضلعی مزدا و چراغ‌های هالوژنی هویت برند را به‌خوبی نشان می‌داد و کمتر جوان و نوجوانی در آن دوره بود که شیفته زیبایی این خودرو نشود.
در نمای جانبی، تناسبات خودرو متعادل و جمع‌وجور است. فاصله محوری ۲۶۴۰ میلی‌متری فضای داخلی قابل‌قبولی ایجاد کرده و قوس گلگیرها حس اسپرت بودن را تقویت می‌کند. رینگ‌های ۱۶ اینچی آلومینیومی ظاهر پخته‌تری به خودرو می‌بخشند.
نمای عقب با چراغ‌های افقی و در صندوق نسبتاً بزرگ، ساده اما هماهنگ طراحی شده است. تیپ ۳ مزدا ۳ قدیمی معمولاً با سپر و جلوپنجره اسپرت‌تر، مه‌شکن‌های متفاوت و گاهی اسپویلر صندوق از تیپ ۲ متمایز می‌شد.
مزدا ۳ قدیمی تیپ ۲ ظاهر استانداردی دارد و بیشتر بر سادگی تکیه می‌کرد. در مقابل، تیپ ۳ با جزئیات اسپرت‌تر و تجهیزات نوری بهتر (مانند سنسور نور) جذابیت بصری بیشتری ارائه می‌داد. هر دو تیپ از نظر کیفیت رنگ و مونتاژ بدنه در سطح قابل‌قبولی بودند و هنوز هم نمونه‌های سالم آن‌ها ظاهر آبرومندی دارند و کماکان ارزش خرید دارد.
در مجموع، طراحی مزدا ۳ قدیمی با گذشت زمان هنوز دلنشین است و حس یک سدان اسپرت اروپایی-ژاپنی را منتقل می‌کند. تفاوت ظاهری تیپ ۲ و ۳ بیشتر در جزئیات است و کمتر در فرم اصلی بدنه این تمایز به چشم می‌آید.
مقایسه طراحی داخلی مزدا 3 قدیمی (تیپ ۲ و 3)
کابین مزدا ۳ نسل اول با تمرکز بر راننده طراحی شده بود. داشبورد با خطوط منحنی و متریال نسبتاً باکیفیت، فضای دلپذیری ایجاد می‌کرد. صفحه کیلومتر خوانا، رنگ کلاستر خودرو که در شب به خوبی خودنمایی می‌کرد و کنسول میانی که بسیار مناسب طراحی شده بود. کیفیت پلاستیک‌ها برای آن سال‌ها خوب ارزیابی می‌شد و حس لوکس متوسطی داشت.
در مزدا ۳ قدیمی تیپ ۲، روکش چرمی فرمان و دسته‌دنده، سیستم صوتی بهتر با خروجی AUX و کنترل‌های روی فرمان و کامپیوتر سفری اضافه شده بود. صندلی‌ها پارچه‌ای بودند و فضای پای جلو و عقب برای کلاس خود قابل‌قبول بود. ارگونومی کلی خوب طراحی شده و دسترسی به کنترل‌ها آسان بود.
مزدا ۳ قدیمی تیپ ۳ سطح بالاتری از امکانات را ارائه می‌داد. صندلی‌های چرمی، گرمکن صندلی‌های جلو، سانروف، سنسور باران و اتولایت از جمله تجهیزات متمایز آن بودند. این آپشن‌ها حس فول بودن را به‌خوبی منتقل می‌کردند و راحتی سرنشینان را افزایش می‌دادند. فضای عقب برای دو بزرگسال مناسب بود اما برای سه نفر کمی محدود احساس می‌شد و حس خفگی به سرنشینان عقب می‌داد که با توجه به شیب ستون خودرو این نکته منطقی است.
عایق‌بندی صوتی مزدا ۳ نسبت به رقبای هم‌دوره‌اش بهتر بود و صدای باد و موتور کمتر وارد کابین می‌شد. کیفیت مونتاژ داخلی بالا بود و لقی و سر و صدای اضافی در نمونه‌های سالم کمتر دیده می‌شود. تفاوت اصلی بین تیپ ۲ و ۳ در سطح تجهیزات رفاهی و حس لوکس کابین خلاصه می‌شود.
مقایسه مشخصات فنی مزدا 3 قدیمی
هر دو تیپ ۲ و ۳ مزدا ۳ قدیمی از موتور ۲ لیتری چهارسیلندر تنفس طبیعی بهره می‌برند که ۱۴۸ اسب‌بخار قدرت در ۶۵۰۰ دور و ۱۸۷ نیوتن‌متر گشتاور در ۴۰۰۰ دور تولید می‌کند. این موتور با گیربکس ۴ سرعته اتوماتیک تیپ‌ترونیک هماهنگ شده و نیرو را به چرخ‌های جلو منتقل می‌کند که عملکرد خوبی در شتاب‌های اولیه به راننده می‌دهد و با فشردن پا روی پدال گاز در کسری از ثانیه واکنش مناسب را انجام می‌دهد و به هیچ وجه او را ناامید نمی‌کند.
شتاب 0 تا 100 حدود ۱۰.۸ ثانیه و حداکثر سرعت نزدیک به ۲۰۴ کیلومتر بر ساعت اعلام شده است. مصرف سوخت ترکیبی حدود ۸.۲ لیتر در 100 کیلومتر است که برای موتور ۲ لیتری و گیربکس ۴ سرعته در آن دوره رقم قابل‌قبولی محسوب می‌شد. موتور مزدا به دوام بالا معروف است و در صورت نگهداری صحیح، کارکردهای خیلی بالا را هم تحمل می‌کند.
سیستم تعلیق جلو مک‌فرسون و عقب نیمه‌مستقل است. رفتار شاسی چابک و دقیق ارزیابی می‌شود و فرمان‌پذیری یکی از نقاط قوت مزدا ۳ قدیمی است. ترمزها مجهز به ABS و EBD هستند و در تیپ‌های بالاتر تجهیزات ایمنی بیشتری مثل ۶ کیسه هوا وجود داشت.
تفاوت فنی بین مزدا ۳ قدیمی تیپ ۲ و ۳ وجود ندارد و هر دو از نظر قوای محرکه و شاسی کاملاً یکسان هستند. تفاوت فقط در تجهیزات رفاهی و ظاهری خلاصه می‌شود. این موضوع باعث شده ارزش خرید تیپ ۳ بیشتر به آپشن‌ها و وضعیت ظاهری آن بستگی داشته باشد.
مشخصات کلی
| نوع موتور خودرو | خطی بنزینی |
| حجم موتور | ۲ لیتر |
| سیلندر/سوپاپ | ۴ / ۱۶ |
| تنفس موتور | طبیعی |
| قدرت | ۱۴۸ اسب‌بخار |
| گشتاور | ۱۸۷ نیوتن‌متر |
| گیربکس | ۴ سرعته اتوماتیک |
| محور محرک | جلو |
| شتاب ۰–۱۰۰ | ۱۰.۸ ثانیه |
| حداکثر سرعت | ۲۰۴ کیلومتر بر ساعت |
| مصرف سوخت | ۸.۲ لیتر |
| استاندارد آلایندگی | یورو 4 |
| فرمان | الکتروهیدرولیک |
| بدنه | سدان جمع‌وجور |
| نوع رینگ | آلومینیومی |
ابعاد و ظرفیت‌ها
| طول | ۴۴۹۰ میلیمتر |
| عرض | ۱۷۵۵ میلیمتر |
| ارتفاع | ۱۴۶۸ میلیمتر |
| فاصله محورها | 2640 میلیمتر |
| وزن خالص | ۱۳۴۰ کیلوگرم |
| تعداد سرنشین | 5 نفر |
| ظرفیت صندوق عقب | ۴۳۰ لیتر |
| حجم مخزن سوخت | ۵۵ لیتر |
| قطر رینگ | 16 اینچ |
آپشن‌های مزدا 3 قدیمی (تیپ ۲ و تیپ 3)
مزدا ۳ قدیمی تیپ ۲ سطح میانی امکانات را ارائه می‌داد. روکش چرمی فرمان و دسته‌دنده، سیستم صوتی با CD وAUX ، کنترل‌های روی فرمان، کامپیوتر سفری و برخی تجهیزات رفاهی پایه از جمله ویژگی‌های آن بود. صندلی‌ها پارچه‌ای بودند و خبری از سانروف و گرمکن صندلی نبود.
مزدا ۳ قدیمی تیپ ۳ نسخه فول‌آپشن محسوب می‌شد. صندلی‌های چرمی، گرمکن صندلی‌های جلو، سانروف، سنسور باران، اتولایت، برف‌پاک‌کن خودکار و ظاهر اسپرت‌تر (سپر و جلوپنجره متفاوت) از جمله تجهیزات متمایز آن بودند.
هر دو تیپ مزدا ۳ نسل اول به تهویه مطبوع اتوماتیک، شیشه‌بالابر برقی، آینه جانبی برقی، قفل مرکزی و سیستم ضدسرقت مجهز بودند. تفاوت اصلی در راحتی و حس لوکس کابین خلاصه می‌شود. تیپ ۳ تجربه کامل‌تری ارائه می‌دهد اما تیپ ۲ هم برای استفاده روزمره کاملاً کافی است.
| مزدا ۳ قدیمی تیپ ۲ | مزدا ۳ قدیمی تیپ ۳ | |
| کروز کنترل | – | – |
| کروز کنترل هوشمند | – | – |
| کنترل ایستایی در سربالایی | – | – |
| کنترل سرعت در سرازیری | – | – |
| کنترل کشش | – | – |
| کنترل پایداری | – | – |
| سنسور جلو | – | – |
| سنسور عقب | – | – |
| سنسور باران | – | دارد |
| سنسور فشار باد تایر | – | – |
| ترمز ضد قفل | دارد | دارد |
| توزیع نیروی ترمز | دارد | دارد |
| ترمز کمکی | دارد | دارد |
| ترمز پارک برقی | – | – |
| اتولایت | – | دارد |
| دی لایت | – | – |
| دکمه‌های کنترلی فرمان | دارد | دارد |
| نمایشگر اطلاعات و سرگرمی | – | – |
| سیستم صوتی | ۴ اسپیکر | ۴ اسپیکر |
| ناوبری | – | – |
| دوربین عقب | – | – |
| کیسه هوا | ۶ عدد | ۶ عدد |
| ورود بدون کلید | – | – |
| استارت بدون کلید | – | – |
| تهویه اتوماتیک | دارد | دارد |
| صندلی برقی راننده | – | – |
| صندلی برقی سرنشین جلو | – | – |
| گرمکن صندلی جلو | دارد | دارد |
| سردکن صندلی جلو | – | – |
| آینه بغل برقی | دارد | دارد |
| پانوراما | – | – |
| سانروف | دارد | دارد |
قیمت مزدا ۳ قدیمی تیپ ۲ و ۳ در بازار
مزدا ۳ قدیمی تولید سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۹ هنوز هم یکی از گزینه‌های جدی و قابل‌احترام بازار خودروهای کارکرده ایران به حساب می‌آید. این خودرو در دوره‌ای وارد بازار شد که رقابت بین محصولات ژاپنی، کره‌ای و اروپایی شدت گرفته بود و توانست با ترکیب کیفیت ساخت، عملکرد فنی و ظاهر جذاب، جایگاه ویژه‌ای در ذهن خریداران پیدا کند. پس از گذشت بیش از پانزده سال، هنوز هم نمونه‌های سالم این خودرو طرفداران خاص خود را دارند و به‌عنوان یک سدان قابل‌اعتماد و لذت‌بخش شناخته می‌شوند. بسیاری از کسانی که تجربه مالکیت آن را داشته‌اند، از دوام موتور و حس رانندگی‌اش به نیکی یاد می‌کنند و این موضوع باعث شده ارزش آن در بازار فروش خودرو نسبت به بسیاری از هم‌دوره‌هایش بهتر حفظ شود.
از نظر فنی، موتور دو لیتری و گیربکس چهار سرعته اتوماتیک ترکیب نسبتاً بادوامی هستند. اگر خودرو به‌صورت منظم سرویس شده باشد و تعویض روغن موتور، روغن گیربکس و تسمه تایم در موعد مقرر انجام شده باشد می‌تواند سال‌ها بدون دردسر کار کند. البته مانند هر خودروی کارکردهای، کارشناسی دقیق فنی ضروری است. بررسی وضعیت واشر سرسیلندر، سیستم خنک‌کاری، جلوبندی، رادیاتور و گیربکس باید با دقت انجام شود. نمونه‌هایی که روغن‌سوزی دارند، گیربکس آن‌ها تقه می‌زند یا صدای غیرعادی از موتور شنیده می‌شود بهتر است کنار گذاشته شوند. موتور مزدا در صورت رسیدگی صحیح، کارکردهای بالای سیصد هزار کیلومتر را هم تحمل کرده و این موضوع نقطه قوت مهمی برای خریداران محسوب می‌شود.
تفاوت بین تیپ دو و تیپ سه بیشتر جنبه رفاهی و ظاهری دارد. تیپ دو برای کسانی که بودجه محدودتری دارند و به آپشن‌های لوکس اهمیت کمتری می‌دهند، گزینه منطقی و اقتصادی‌تری است. این تیپ امکانات کافی برای استفاده روزمره را فراهم می‌کند و هزینه نگهداری پایین‌تری دارد. در مقابل، تیپ سه تجربه کامل‌تری ارائه می‌دهد. صندلی چرمی و ظاهر اسپرت‌تر باعث می‌شود رانندگی و نشستن در خودرو لذت‌بخش‌تر باشد. اگر بودجه اجازه می‌دهد و به دنبال نسخه فول‌آپشن هستید، تیپ سه انتخاب بهتری است. با این حال، نباید فراموش کرد که در بازار کارکرده، سلامت فنی و وضعیت بدنه بسیار مهم‌تر از تیپ خودرو است.
در بازار دست‌دوم، قیمت خودرو بیشتر به وضعیت ظاهری، میزان رنگ‌شدگی، کارکرد واقعی و سلامت فنی بستگی دارد. یک تیپ دو کم‌کارکرد و بدون رنگ می‌تواند ارزش خرید بالاتری نسبت به یک تیپ سه کیلومتر بالا و رنگ‌شده داشته باشد. بنابراین هنگام خرید، اولویت را به سلامت فنی و بدنه بدهید. بررسی کارشناسی رنگ با دستگاه، تست دیاگ کامل، بازدید حضوری توسط فرد مطلع و حتی تست رانندگی در مسیرهای مختلف ضروری است. بسیاری از مشکلات پنهان فقط در رانندگی طولانی‌مدت یا در شرایط خاص خود را نشان می‌دهند.
قطعات یدکی مزدا سه قدیمی هنوز در بازار یافت می‌شود، هرچند برخی قطعات بدنه و قطعات الکترونیکی نسبت به خودروهای داخلی گران‌تر هستند. لنت ترمز، فیلترها، شمع و قطعات مصرفی به‌راحتی پیدا می‌شوند و هزینه نگهداری در صورت رسیدگی منظم، قابل‌قبول است. یکی از مزایای این خودرو، آشنایی نسبی تعمیرکاران با ساختار آن است که باعث می‌شود هزینه تعمیرات بیش از حد بالا نرود. البته برای قطعات خاص بدنه یا سیستم‌های الکترونیکی، ممکن است نیاز به جستجوی بیشتری باشد و زمان بیشتری صرف شود.
اگر به دنبال خودرویی هستید که هم کیفیت ساخت قابل‌قبولی داشته باشد، هم رانندگی لذت‌بخشی ارائه دهد و هم در بازار کارکرده ارزش خود را تا حدی حفظ کرده باشد، مزدا سه قدیمی گزینه مناسبی است. این خودرو برای استفاده شهری و جاده‌ای متوسط کاملاً پاسخگو است و حس یک خودروی وارداتی باکیفیت را منتقل می‌کند. البته نباید انتظار امکانات روز، سیستم‌های کمک‌راننده پیشرفته یا مصرف سوخت بسیار پایین را داشته باشید. در مقابل، دوام نسبی، فرمان‌پذیری خوب و حس رانندگی اسپرت را دریافت خواهید کرد که هنوز هم برای بسیاری از افراد جذاب است.
نکته مهم دیگر، وضعیت بازار و نوسان قیمت‌ها است. قیمت مزدا سه قدیمی تحت تأثیر شرایط کلی بازار خودرو، نرخ ارز و میزان عرضه و تقاضا قرار دارد. بنابراین قبل از تصمیم نهایی، چند روزی بازار را رصد کنید و قیمت نمونه‌های مشابه را مقایسه نمایید. خرید عجولانه معمولاً منجر به پشیمانی می‌شود. همچنین ترجیحاً از فروشندگان معتبر یا نمایشگاه‌هایی که امکان کارشناسی و ضمانت نسبی ارائه می‌دهند خرید کنید تا ریسک کمتری متوجه شما باشد.
در نهایت، انتخاب بین تیپ دو و تیپ سه مزدا ۳ قدیمی به بودجه و اولویت‌های شخصی شما بستگی دارد. اگر سادگی و هزینه کمتر می‌خواهید، تیپ دو کافی و منطقی است. اگر راحتی بیشتر، ظاهر کامل‌تر و حس فول بودن برایتان مهم است، تیپ سه ارزش پرداخت هزینه بالاتر را دارد. در هر دو حالت، یک کارشناسی دقیق، بررسی سوابق سرویس و خرید از فروشنده معتبر می‌تواند شما را از پشیمانی‌های بعدی نجات دهد. مزدا سه قدیمی هنوز هم می‌تواند سال‌ها همراه قابل‌اعتمادی باشد، به شرطی که با چشم باز، اطلاعات کافی و صبر لازم خریداری شود و پس از خرید نیز به‌صورت منظم نگهداری گردد.
نویسنده: نوید حمیدی
دیدگاه کاربران