
در روزهای سرد سال، روشن گذاشتن خودرو پیش از حرکت عادتی رایج میان رانندگان است، اما آیا این کار واقعا به سلامت موتور کمک می کند؟
با اولین موج سرما، صحنه ای آشنا در پارکینگ ها تکرار می شود: راننده خودرو را روشن می کند، بخاری را روی آخرین درجه می گذارد و چند دقیقه منتظر می ماند تا موتور گرم شود. بعضی رانندگان معتقدند حرکت با موتور سرد استهلاک را چند برابر می کند. اما آیا این توصیه هنوز برای خودروهای امروزی درست است؟ در اغلب خودروهای مدرن لازم نیست خودرو پیش از حرکت چندین دقیقه درجا کار کند. با این حال استارت زدن و حرکت پرفشار بلافاصله پس از آن نیز درست نیست. نکته اصلی، تفاوت میان فرصت دادن به موتور برای گردش روغن و گرم کردن کامل آن در حالت درجا است.
چرا قبلا گرم کردن خودرو ضروری تر بود؟

این عادت ریشه در فناوری خودروهای قدیمی دارد. بسیاری از خودروهای بنزینی نسل های گذشته از کاربراتور برای ترکیب سوخت و هوا استفاده می کردند. سامانه ای که در هوای سرد نمی توانست نسبت سوخت و هوا را با دقت سامانه های امروزی تنظیم کند. در نتیجه موتور ممکن بود بد کار کند، دور آرام پایداری نداشته باشد یا پس از حرکت خاموش شود. راننده با استفاده از ساسات و چند دقیقه درجا کارکردن به موتور فرصت می داد از وضعیت سرد اولیه فاصله بگیرد.
اما در خودروهای انژکتوری، واحد کنترل الکترونیکی موتور اطلاعات حسگرهای مختلف، از جمله دمای موتور و هوای ورودی را دریافت می کند و میزان پاشش سوخت را متناسب با شرایط تنظیم می کند. بنابراین موتور برای روشن ماندن و کارکردن در هوای سرد به همان فرایند طولانی خودروهای کاربراتوری نیاز ندارد. سیستم روغن کاری نیز در موتورهای امروزی طوری طراحی شده است که پس از استارت، روغن در مدت کوتاهی در مدار به گردش درآید. این تغییرات اهمیت استارت سرد را حذف نمی کند، اما نشان می دهد توصیه به پنج تا ده دقیقه درجا کارکردن برای همه خودروهای امروزی درست نیست.
هنگام استارت سرد داخل موتور چه اتفاقی می افتد؟

پس از چند ساعت خاموش بودن خودرو، روغن به کارتل بازمی گردد و دمای قطعات داخلی به محیط نزدیک می شود. با استارت زدن، اویل پمپ روغن را به مسیرهای روغن کاری می فرستد تا قطعات متحرک لایه محافظ داشته باشند. در هوای سرد، روغن غلیظ تر است و پمپاژ آن دشوارتر می شود. بنابراین لحظات ابتدایی پس از استارت حساس تر هستند.
با این حال باید به یک نکته توجه کرد: به گردش درآمدن روغن با گرم شدن کامل روغن و موتور یکی نیست. روغن ممکن است خیلی زود در مدار جریان پیدا کند، اما تا رسیدن به دمای مناسب هنوز به زمان نیاز دارد. پس از استارت، چند لحظه مکث منطقی است اما درجا کارکردن چند دقیقه ای، در مقایسه با حرکت ملایم، این روند را سریع تر نمی کند. موتور هنگام حرکت ملایم معمولا زودتر به دمای کاری می رسد، زیرا تحت بار سبک و کنترل شده فعالیت می کند.
پس چند دقیقه باید خودرو را روشن نگه داریم؟
برای بیشتر خودروهای انژکتوری امروزی، حدود ۲۰ تا ۳۰ ثانیه مکث پس از استارت به عنوان یک قاعده عملی مناسب است. یعنی زمانی در حد بستن کمربند، تنظیم آینه ها و بررسی هشدارهای پشت آمپر. پس از آن، اگر شیشه ها دید کافی دارند و دفترچه راهنمای خودرو دستور متفاوتی نداده است، می توان حرکت را آغاز کرد. این عدد برای تمام خودروها و دماها قانون ثابت نیست و در سرمای شدید توصیه سازنده ممکن است متفاوت باشد.
موتور در ۳۰ ثانیه کاملا گرم نمی شود. هدف، گردش روغن و پایدار شدن دور موتور است. گرم شدن واقعی در ادامه مسیر و با رانندگی آرام اتفاق می افتد. بنابراین پایین بودن آمپر آب به تنهایی دلیلی برای توقف نیست، اما تا وقتی موتور سرد است نباید به آن فشار وارد کرد.
چرا حرکت آرام بهتر از درجا کارکردن طولانی است؟

در حالت درجا، موتور با دور پایین و بار کم کار می کند و ممکن است دیرتر به دمای کاری برسد. حرکت آرام، گرمای بیشتری به شکل کنترل شده تولید می کند. بنابراین روشن گذاشتن خودرو برای ۱۰ دقیقه در پارکینگ راه مؤثری برای گرم کردن سریع موتور نیست و فقط سوخت و آلایندگی بیشتری به همراه دارد.
البته حرکت آرام به معنای رانندگی با دور موتور بسیار پایین و دنده نامناسب هم نیست. منظور این است که در چند دقیقه ابتدایی، پدال گاز را نرم فشار دهید، از شتاب گیری ناگهانی پرهیز کنید و اجازه ندهید دور موتور بی دلیل بالا برود. در خودروهای اتوماتیک بهتر است در همین مدت از فشردن ناگهانی پدال گاز و درخواست معکوس های سنگین خودداری شود. در سربالایی یا مسیر پرترافیک نیز در آغاز حرکت باید بیش از همیشه ملایمت به خرج داد.
در چند دقیقه اول رانندگی چه کارهایی نکنیم؟
مهم ترین اشتباه، بالا بردن دور موتور بلافاصله پس از استارت است. روغن سرد هنوز به شرایط ایده آل روان کاری نرسیده و فشار زیاد به قطعات متحرک انتخاب مناسبی نیست. شتاب گیری ناگهانی، رانندگی با دور موتور بالا، سبقت های پرفشار و کشیدن دور موتور تا نزدیکی محدوده قرمز بهتر است تا زمان رسیدن پیشرانه به دمای مناسب به تعویق بیفتد.
در موتورهای توربوشارژ نیز به دلیل سرعت بالای چرخش توربو و وابستگی آن به روغن کاری باید از بوست گیری سنگین در شروع حرکت پرهیز کرد. در واقع فرقی نمی کند خودروی شما پیشرانه تنفس طبیعی داشته باشد یا موتور توربوشارژ مدرن. در هر دو حالت، فشار ناگهانی به موتور سرد انتخاب درستی نیست.
از طرف دیگر نباید تصور کرد که اگر آمپر آب به محدوده عادی رسید، تمام اجزای فنی خودرو گرم شده اند. نشانگر دمای بسیاری از خودروها دمای مایع خنک کننده را نمایش می دهد، نه دمای دقیق روغن موتور یا گیربکس. روغن موتور و سیالات جعبه دنده نیز برای رسیدن به شرایط کاری به زمان نیاز دارند. بنابراین حتی پس از عادی شدن آمپر آب بهتر است تا چند دقیقه از رانندگی پرفشار دوری کنیم، به خصوص اگر خودرو در هوای بسیار سرد از شب تا صبح در فضای باز پارک بوده است.
چه خودروهایی به زمان بیشتری نیاز دارند؟
اگر خودرویی قدیمی و کاربراتوری دارید، ممکن است همچنان به زمان بیشتری برای پایدار شدن دور موتور نیاز داشته باشد. در این خودروها وضعیت تنظیم کاربراتور، ساسات، نوع سوخت و دمای محیط روی رفتار موتور اثر می گذارد.
در سرمای بسیار شدید ممکن است سازنده برای یک مدل خاص دستور متفاوتی داشته باشد، بنابراین دفترچه راهنما مرجع نهایی است. نوع روغن هم اهمیت دارد. استفاده از روغن با گرانروی نامناسب، استارت سرد و روان کاری اولیه را دشوار می کند. روغن را بر اساس استاندارد و گرانروی توصیه شده سازنده انتخاب کنید، نه با این تصور که روغن غلیظ تر همیشه محافظت بیشتری ایجاد می کند.
گرم کردن کابین با گرم کردن موتور فرق دارد

بخش مهمی از اصرار رانندگان به روشن گذاشتن خودرو در زمستان نه برای محافظت از موتور، بلکه برای گرم شدن کابین و بخارزدایی شیشه ها است. این دو موضوع را باید از هم جدا کرد. اگر شیشه ها یخ زده یا بخارگرفته اند، تا فراهم شدن دید کافی نباید حرکت کرد. از بخارزدا استفاده کنید و برای پاک شدن شیشه ها زمان بگذارید. دید کافی از صرفه جویی در چند دقیقه مهم تر است.
اما برای گرم شدن کابین در بیشتر خودروهای بنزینی و دیزلی، رانندگی آرام معمولا موتور را سریع تر به دمای مناسب می رساند و در نتیجه گرمای بخاری هم زودتر در دسترس قرار می گیرد. روشن گذاشتن خودرو در فضای بسته مانند پارکینگ متصل به ساختمان، خطر مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن دارد. این گاز بی بو و خطرناک است و می تواند در محیط جمع شود. بنابراین خودرو را برای گرم کردن در پارکینگ بسته روشن نگذارید. اگر برای پاک کردن برف و یخ یا فراهم کردن دید کافی زمان لازم است، این کار را در فضای باز و با رعایت ایمنی انجام دهید.
تکلیف خودروهای هیبریدی و برقی چیست؟

در خودروهای تمام برقی، موتور احتراقی برای گرم کردن وجود ندارد. با این حال سرما بر عملکرد باتری اثر می گذارد و بخشی از انرژی صرف گرم کردن باتری و کابین می شود. در خودروهای پلاگین هیبرید، پیش گرمایش کابین هنگام اتصال به شارژر، در صورت پشتیبانی خودرو، می تواند مصرف انرژی باتری در مسیر را کاهش دهد.
در خودروهای هیبریدی معمولی، روشن و خاموش شدن موتور بنزینی بخشی از منطق مدیریت خودرو است. ممکن است موتور برای گرم شدن یا تامین گرمای کابین روشن شود و پس از مدتی دوباره خاموش شود. راننده نباید با گاز دادن یا تلاش برای نگه داشتن موتور در دور مشخص، در عملکرد سامانه مداخله کند. بهترین کار استفاده از حالت های عادی خودرو و توجه به دستورالعمل سازنده است.
موتور را گرم کنید، اما نه با درجا کارکردن طولانی
باور قدیمی گرم کردن خودرو در زمستان برای همه خودروهای امروزی کاربرد ندارد. در اغلب خودروهای انژکتوری، چند لحظه مکث پس از استارت و سپس رانندگی آرام کافی است تا موتور و دیگر اجزای فنی به تدریج گرم شوند. درجا کارکردن طولانی فقط سوخت و آلایندگی را افزایش می دهد و موتور را دیرتر گرم می کند.
آنچه واقعا به سلامت خودرو کمک می کند، استفاده از روغن مناسب، رعایت زمان بندی سرویس ها، توجه به دفترچه راهنما و پرهیز از فشار ناگهانی در دقایق ابتدایی حرکت است. پس در زمستان نه لازم است خودرو را چندین دقیقه در پارکینگ روشن بگذارید و نه باید بلافاصله پس از استارت با شتاب زیاد حرکت کنید. چند لحظه مکث، اطمینان از دید کافی و چند دقیقه رانندگی ملایم، روشی منطقی تر و سازگارتر با فناوری خودروهای امروزی است.
دیدگاه کاربران