متانول در بنزین؛ آیا باید نگران آسیب به خودروها بود؟

استفاده از متانول در بنزین تولیدی پالایشگاه ستاره خلیج فارس تأیید شده است. بر اساس اعلام مسئولان، در این طرح آزمایشی کمتر از ۰.۵ درصد حجمی متانول به بنزین افزوده شده و محصول نهایی پس از بررسی پارامترهای کیفی، مجوز توزیع دریافت کرده است.

شرکت ملی پالایش و پخش تأکید کرده که کیفیت بنزین را نمی‌توان تنها بر اساس وجود یک ماده مشخص ارزیابی کرد و باید مجموعه‌ای از شاخص‌ها مانند عدد اکتان، میزان آب، فشار بخار، پایداری و خورندگی سوخت بررسی شود.

آیا ۰.۵ درصد متانول به موتور آسیب می‌زند؟

بر اساس توضیحات ارائه‌شده، غلظت ۰.۵ درصدی به‌تنهایی دلیلی برای انتظار آسیب محسوس به موتور خودروهای سالم نیست. این میزان همچنین پایین‌تر از سقف ۳ درصدی اعلام‌شده در استانداردهای مورد استناد مسئولان است.

متانول در مقادیر کنترل‌شده می‌تواند به‌عنوان یک ترکیب اکسیژنه، به بهبود احتراق و افزایش نسبی عدد اکتان کمک کند و در برخی شرایط باعث کاهش بعضی آلاینده‌ها شود.

با این حال، مقایسه این میزان با سوخت‌هایی مانند M15 با ۱۵ درصد متانول درست نیست؛ زیرا سوخت‌های با غلظت بالاتر نیازمند استانداردها و الزامات سازگاری مشخص برای خودرو هستند.

نگرانی اصلی؛ فقط متانول نیست

نگرانی درباره سوخت متانولی صرفاً به خود متانول محدود نمی‌شود. وجود آب و ناخالصی، کیفیت کلی بنزین و سازگاری قطعات خودرو نیز اهمیت دارد.

به‌ویژه در خودروهای قدیمی، فرسودگی شیلنگ‌ها، اورینگ‌ها، پمپ سوخت و سایر قطعات لاستیکی و پلیمری می‌تواند در مواجهه با ترکیبات مختلف سوخت اهمیت بیشتری پیدا کند. بنابراین نمی‌توان سازگاری تمام خودروهای موجود در کشور را صرفاً بر اساس درصد متانول تضمین کرد.

از سوی دیگر، مطالعات مورد اشاره در منابع نشان می‌دهند که نگرانی‌هایی مانند خوردگی، جذب آب و تأثیر بر برخی قطعات پلیمری در غلظت‌های بالاتر یا شرایط نامناسب سوخت قابل بررسی است.

چرا متانول به بنزین اضافه شده است؟

مسئولان صنعت نفت، این طرح را اقدامی آزمایشی برای بررسی تأثیر متانول بر فرآیند احتراق، افزایش نسبی عدد اکتان، کاهش برخی آلاینده‌ها و استفاده بهینه‌تر از منابع داخلی عنوان کرده‌اند.

نمونه‌گیری و نظارت بر کیفیت سوخت نیز، طبق اعلام شرکت ملی پالایش و پخش، با حضور نمایندگان سازمان ملی استاندارد و دستگاه‌های نظارتی انجام می‌شود.

جمع‌بندی

در شرایط فعلی، نه ادعای «متانول موتور را نابود می‌کند» قابل دفاع است و نه می‌توان گفت وجود متانول در هر شرایطی کاملاً بی‌خطر است.

آنچه تاکنون اعلام شده، استفاده آزمایشی از کمتر از ۰.۵ درصد متانول است؛ مقداری که طبق توضیحات رسمی، در محدوده استاندارد قرار دارد و به‌تنهایی نباید موجب نگرانی از خرابی موتور شود.

با این حال، برای قضاوت دقیق‌تر درباره اثر بلندمدت این سوخت بر خودروهای موجود در ایران، کیفیت کامل بنزین، فرمولاسیون نهایی، سازگاری قطعات و نتایج آزمون‌های بلندمدت اهمیت بیشتری از صرفاً اعلام درصد متانول دارند.