چرا التهاب بازار خودرو منطقی است؟ حالا و حتی در آینده

تولید سواری در ۷ ماه نخست ۱۴۰۵ با ۳۷ درصد افت به ۳۵۱ هزار دستگاه رسید؛ کاهشی که در کنار واردات کم، التهاب بازار را قابل توضیح می‌کند.

به گزارش آخرین خودرو، بازار خودرو این روزها بیش از هر زمان دیگری ملتهب است و بسیاری این وضعیت را حاصل هیجان یا رفتار سوداگرانه می‌دانند. اما آمار اختصاصی آخرین خودرو نشان می‌دهد ریشه‌ی اصلی این التهاب در سمت عرضه است. وقتی تولید به این شدت کاهش پیدا می‌کند، بازار نمی‌تواند آرام بماند.

تولید سواری کشور در ۷ ماه نخست ۱۴۰۵ به ۳۵۱ هزار و ۲۰۹ دستگاه رسیده است. این عدد در مدت مشابه ۱۴۰۴، ۵۵۶ هزار و ۴۱۱ دستگاه بود. به این ترتیب، ۲۰۵ هزار و ۲۰۲ دستگاه کمتر از سال گذشته تولید شده و تولید سواری ۳۷ درصد افت کرده است.

سهم دو خودروساز بزرگ

ایران خودرو و سایپا در مجموع از ۴۴۸ هزار و ۴۱۸ دستگاه به ۳۰۹ هزار و ۴۸۹ دستگاه رسیده‌اند. یعنی تولید این دو خودروساز ۱۳۸ هزار و ۹۲۹ دستگاه کم شده است. این عدد حدود ۶۸ درصد از کل افت تولید سواری کشور را تشکیل می‌دهد.

تولید ایران خودرو از ۳۱۱ هزار و ۹۸ دستگاه به ۲۳۴ هزار و ۷۳۷ دستگاه رسیده و ۷۶ هزار و ۳۶۱ دستگاه کاهش یافته است. سایپا نیز از ۱۳۷ هزار و ۳۲۰ دستگاه به ۷۴ هزار و ۷۵۲ دستگاه رسیده و ۶۲ هزار و ۵۶۸ دستگاه کمتر تولید کرده است. افت سایپا در عمل نزدیک به نصف تولید سال گذشته‌ی این شرکت است.

مونتاژکارها در وضعیت بدتر

وضعیت خودروسازان خصوصی و مونتاژکارها از این هم نگران‌کننده‌تر است. مدیران خودرو از ۳۴ هزار و ۳۶۰ دستگاه به تنها ۳ هزار و ۳۳ دستگاه رسیده و ۳۱ هزار و ۳۲۷ دستگاه افت داشته است. کرمان موتور با تولید ۱۴ هزار و ۱۸ دستگاه، ۱۵ هزار و ۳۹۹ دستگاه کمتر از سال گذشته تولید کرده است.

بهمن موتور هم از ۱۸ هزار و ۵۳۹ دستگاه به ۷ هزار و ۲۵ دستگاه رسیده و ۱۱ هزار و ۵۱۴ دستگاه کاهش تولید داشته است. فرداموتور نیز از ۴ هزار و ۴۴۱ دستگاه به ۵۴۰ دستگاه رسیده و تیراژ آن ۳ هزار و ۹۰۱ دستگاه افت کرده است.

واردات جای خالی تولید را پر نکرد

در چنین شرایطی، واردات می‌توانست بخشی از کمبود عرضه را جبران کند. اما واردات خودرو هم کم بوده و از برنامه عقب مانده است. نتیجه این است که هم تولید داخلی کاهش یافته و هم واردات نتوانسته جای خالی آن را پر کند.

شکافی که از پارسال شروع شد

این مشکل تازه نیست. بازار خودرو سال گذشته هم با کسری تولید روبه‌رو بود و حالا افت ۳۷ درصدی تولید سواری، این کسری را عمیق‌تر کرده است. بین عرضه و تقاضا شکاف وجود دارد و تا زمانی که تولید به سطح قبل برنگردد و واردات طبق برنامه انجام نشود، این شکاف بسته نخواهد شد.

به همین دلیل، التهاب امروز بازار را نمی‌توان فقط به هیجان خریداران نسبت داد. وقتی عرضه به این میزان کاهش پیدا می‌کند، بالا رفتن قیمت‌ها و ناآرامی بازار نتیجه‌ای منطقی است. اگر روند تولید و واردات تغییر نکند، این التهاب در ماه‌های آینده نیز ادامه خواهد داشت.