اروپا برای مقابله با خودروسازان چینی دیر کرده، اما آمریکا هنوز فرصت دارد

مدیرعامل فورد معتقد است اروپا زمان زیادی را برای واکنش به رشد خودروسازان چینی از دست داده؛ به همین خاطر، دیگر برای جلوگیری از نفوذ آنها در بازار این قاره بسیار دیر شده است. با وجود این، از نگاه جیم فارلی، ایالات متحده هنوز فرصت دارد درباره نحوه ورود برندهای چینی به بازار خودرو این کشور تصمیم بگیرد.

اظهارات آقای فارلی در شرایطی مطرح شده که حضور جهانی برندهای خودروسازی چین از سال ۲۰۲۰ به سرعت افزایش پیدا کرده است؛ روندی که نه تنها سهم بازار شرکت های چینی را افزایش داده، بلکه برنامه ریزی خودروسازان باسابقه برای آینده را نیز تحت تاثیر قرار داده است.

اروپا خیلی دیر کرده است

مدیرعامل فورد در سخنان خود به رشد مداوم برندهای چینی در بازار اروپا اشاره کرده است. خودروسازان چینی در سال ۲۰۲۰ سهم کوچکی از بازار اروپا را در اختیار داشتند، اما داده های جدید نشان می دهند سهم آنها تا اواسط دهه ۲۰۲۰ به محدوده تک رقمی رسیده و همچنان در حال افزایش است.

آقای فارلی درباره شرایط اروپا گفته:

«فکر می کنم مهم است که برای تصمیم گیری عجله نکنیم و با دقت شرایط را بررسی کنیم. من آنچه را امروز در اروپا اتفاق می افتد می بینم؛ جایی که چنین رویکردی وجود نداشت و اکنون آنها مجبورند با این شرایط کنار بیایند. به نظر من دیگر خیلی دیر شده است.»

این اظهارات در واقع ادامه نگرانی هایی است که فارلی پیش از این درباره توانایی صنعت خودروی چین برای تغییر قواعد بازی در بازار جهانی مطرح کرده بود. اما این بار مدیرعامل فورد مستقیماً موضوع را به سیاست های اروپا در قبال خودروهای چینی مرتبط کرده است. یکی از مهم ترین اقدامات اروپا در این زمینه، پرونده تجاری اتحادیه اروپا علیه واردات خودروهای برقی ساخت چین بود که پس از سال ۲۰۲۳ به اعمال تعرفه های اضافی بر خودروهای برقی چینی منجر شد.

همکاری فورد با خودروسازان چینی علی رغم نگرانی ها

نکته جالب اینجاست که فورد صرفاً از بیرون به این تحولات نگاه نمی کند. این شرکت در بازار اروپا همزمان با برندهای چینی رقابت دارد و در عین حال در برخی حوزه ها با آنها همکاری انجام می دهد. آقای فارلی از این رویکرد دوگانه دفاع کرده و آن را بخشی از استراتژی فورد برای شرایط جدید بازار می داند.

نمونه مهم این سیاست، همکاری فورد با جیلی است. دو شرکت قصد دارند در قالب یک سرمایه گذاری مشترک، خودروهای برقی را در یکی از کارخانه های فورد در اسپانیا تولید کنند. بر اساس اعلام دو کمپانی، فعالیت این همکاری مشترک از سال ۲۰۲۷ آغاز می شود و تولید نخستین مدل های جدید برای سال ۲۰۲۸ برنامه ریزی شده است.

فارلی درباره همکاری با شرکت های چینی اظهار کرده:

«ما در جاهایی که مالکیت فکری در اختیار ما نیست، با شرکت های چینی همکاری خواهیم کرد؛ جایی که می توانیم از نظر سرمایه ای کارآمدتر عمل کنیم، مانند اروپا یا جنوب شرق آسیا.»

این جمله شاید مهم ترین بخش سخنان مدیرعامل فورد باشد؛ زیرا نشان می دهد این شرکت همکاری با خودروسازان چینی را به منزله یک تهدید نمی بیند. از دید آقای فارلی، در برخی بازارها و پروژه ها می توان از توان تولیدی و سرمایه ای شرکت های چینی استفاده کرد، بدون آنکه مالکیت فکری کلیدی فورد در اختیار آنها قرار بگیرد.

نگرانی واشنگتن درباره گسترش حضور چینی ها در صنعت خودرو

در ایالات متحده بحث بر سر حضور سرمایه و فناوری چینی در صنعت خودرو روز به روز جدی تر می شود. اخیراً شماری از فعالان با انتشار یک نامه سیاسی ضمن انتقاد از سرمایه گذاری چین در صنعت خودروسازی آمریکا، نگرانی عمیق خود را درباره وابستگی این بخش به سرمایه و فناوری های چینی اعلام کرده اند. همزمان، قانونگذاران آمریکایی چندین لایحه را مطرح کرده اند که هدف آنها افزایش تعرفه خودروهای ساخت چین یا محدود کردن فروش این محصولات در بازار آمریکا است.

بنابراین، برخلاف اروپا که از نگاه فارلی بخش مهمی از رقابت را از دست داده، آمریکا هنوز در مرحله تصمیم گیری قرار دارد و می تواند درباره میزان دسترسی برندهای چینی به بازار خود تصمیم بگیرد. البته اینکه واشنگتن دقیقاً چه مسیری را انتخاب خواهد کرد، همچنان مشخص نیست. یک طرف ماجرا نگرانی درباره نفوذ سرمایه و فناوری چین است و طرف دیگر، فشار برای کاهش قیمت خودرو و افزایش رقابت در بازاری که مصرف کنندگان آمریکایی خود با افزایش هزینه های خرید خودرو مواجه هستند.

فورد برای مقابله با خودروهای برقی ارزان چینی چه برنامه ای دارد؟

فارلی در ادامه به برنامه های شرکت فورد برای مقابله با خودروهای برقی ارزان قیمت چینی پرداخته؛ یکی از مهم ترین پروژه های این شرکت، توسعه پلتفرم Universal EV است. این پلتفرم زیربنای یک پیکاپ برقی چهار در متوسط با نام فاتوم (Fathom) خواهد بود. این وانت برقی قرار است در سال ۲۰۲۷ به دست مشتریان برسد. فورد با توسعه چنین محصولی قصد دارد بخشی از پاسخ خود به خودروهای برقی ارزان قیمت چینی را در داخل آمریکا شکل دهد؛ محصولی که از ابتدا برای بازار این کشور طراحی شده و از دید کمپانی می تواند در برابر موج جدید رقابت جهانی دوام بیاورد.

آمریکا بر سر یک دوراهی مهم

مجموع اظهارات جیم فارلی تصویری نسبتاً روشن از شرایط فعلی صنعت خودرو ترسیم می کند. آمریکا اکنون در نقطه ای حضور دارد که باید درباره میزان دسترسی برندهای چینی به بازار خود تصمیم بگیرد. از یک سو، واشنگتن درباره وابستگی صنعت خودروی آمریکا به سرمایه و فناوری چین نگرانی های جدی دارد. از سوی دیگر، فورد در بازارهای خارج از آمریکا حاضر است در بخش هایی که از نظر مالکیت فکری حساس نیستند، با شرکت های چینی همکاری کند. خود فورد نیز همزمان در حال توسعه محصولات داخلی جدید است تا در صورت تشدید رقابت، یک پاسخ آمریکایی در برابر خودروهای برقی چینی داشته باشد. در واقع، استراتژی فورد را می توان ترکیبی از همکاری در خارج از آمریکا و رقابت مستقیم در بازار داخلی دانست.

آیا فورد از اشتباه اروپا درس گرفته است؟

اظهارات جیم فارلی بیش از آنکه یک هشدار درباره خودروهای چینی باشد، نشان دهنده تغییر نگاه صنعت خودروی سنتی به قدرت گرفتن برندهای چینی است. اروپا زمانی تصور می کرد با ابزارهایی مانند تعرفه می تواند سرعت پیشروی شرکت های چینی را کنترل کند، اما رشد سریع برندهایی مانند بی وای دی، جیلی، چری و سایر خودروسازان چینی نشان داده است که موضوع فقط واردات خودرو نیست؛ بلکه چین در زنجیره تأمین، باتری، فناوری خودروهای برقی و تولید نیز مزیت های مهمی ایجاد کرده است. فورد ظاهراً نمی خواهد در آمریکا همان سناریو تکرار شود، اما در عین حال می داند که نمی توان با بستن کامل درها به روی چین، از مزیت های اقتصادی همکاری با شرکت های چینی هم چشم پوشی کرد. به همین دلیل، سیاست این شرکت بیشتر شبیه حرکت روی یک طناب باریک است؛ همکاری در جایی که فناوری و مالکیت فکری حساس نیست و رقابت شدید در جایی که قرار است بازار آینده خودروهای برقی آمریکا شکل بگیرد. اینکه این استراتژی تا چه اندازه موفق خواهد بود، احتمالاً طی چند سال آینده و با ورود نسل جدید خودروهای برقی ارزان قیمت چینی به بازارهای جهانی مشخص خواهد شد.