هزینه نگهداری ماشین در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟

خرید خودرو فقط به پرداخت مبلغ خرید و انتقال سند ختم نمی‌شود. از همان روزی که خودرو وارد پارکینگ خانه می‌شود، مجموعه‌ای از هزینه‌های مختلف برای سالم نگه‌داشتن آن آغاز خواهد شد؛ هزینه‌هایی که بعضی از آنها هر چند هزار کیلومتر یک‌بار پرداخت می‌شوند و بعضی دیگر ممکن است بعد از چند سال خودشان را نشان دهند.

هزینه تعویض روغن و فیلتر، تعویض لنت ترمز، لاستیک، باتری، شمع، تسمه‌ها، روغن گیربکس، مایع خنک‌کننده، قطعات جلوبندی و دستمزد تعمیرکار، بخش مهمی از هزینه نگهداری خودرو را تشکیل می‌دهند. البته نوع خودرو در این میان اهمیت بسیار زیادی دارد. ممکن است نگهداری یک خودروی اقتصادی داخلی با موتور ساده هزینه‌ای نسبتاً قابل کنترل داشته باشد، اما همین هزینه برای یک کراس‌اوور توربوشارژ مجهز به گیربکس دوکلاچه، رینگ بزرگ و تجهیزات الکترونیکی متعدد، چندبرابر شود.

در واقع زمانی که درباره هزینه نگهداری ماشین صحبت می‌کنیم، باید به این سؤال جواب بدهیم که یک مالک برای سالم، ایمن و قابل‌استفاده نگه‌داشتن خودرو، در طول یک سال تقریباً چه میزان هزینه باید کنار بگذارد.

هزینه نگهداری ماشین شامل چه مواردی می‌شود؟

هزینه نگهداری ماشین را نباید با هزینه مالکیت یا هزینه استفاده یکی دانست. هزینه سوخت، بیمه شخص ثالث، بیمه بدنه، عوارض و افت قیمت همگی جزو مخارج مالک خودرو هستند، اما مستقیماً در دسته هزینه‌های فنی و نگهداری قرار نمی‌گیرند.

در واقع وقتی گفته می‌شود که هزینه‌های نگهداری، تمرکز روی هزینه‌هایی است که برای سرویس، بازدید، تعمیر و تعویض قطعات مصرفی خودرو انجام می‌شوند. روغن موتور و فیلترها، روغن گیربکس، لنت ترمز، شمع، تسمه‌ها، باتری، لاستیک، مایع خنک‌کننده، قطعات جلوبندی و تعمیرات جزئی از مهم‌ترین آنها هستند.

نکته مهم این است که همه این هزینه‌ها در طول سال به یک اندازه تکرار نمی‌شوند. ممکن است یک خودرو در سه یا چهار ماه فقط به تعویض روغن نیاز داشته باشد، اما در ماه بعد نوبت تعویض لنت، باتری یا لاستیک برسد. به همین دلیل بهتر است به‌جای اینکه فقط به هزینه هر سرویس نگاه کنیم، یک بودجه سالانه نگهداری برای خودرو در نظر بگیریم. در واقع هزینه نگهداری، هزینه‌ای است که از بابت استهلاک قطعات فنی خودرو، متوجه مالک می‌شود و به همین دلیل هم کاملاً با مقدار و نحوه استفاده از خودرو، کیفیت ساخت ماشین، کاربری آن و مواردی این‌چنینی، ارتباط دارد.

چرا هزینه نگهداری خودروها با یکدیگر فرق دارد؟

قیمت قطعه تنها عامل تعیین‌کننده نیست. نوع موتور، تعداد سیلندر، توربوشارژ یا تنفس طبیعی بودن پیشرانه، نوع گیربکس، اندازه لاستیک، پیچیدگی سیستم تعلیق، کیفیت ساخت و مونتاژ، مقدار دوام آوری خودرو در زیر بار و فشار، تعداد تجهیزات برقی و الکترونیکی، نوع و نحوه مصرف و استفاده از خودرو و حتی تیراژ خودرو می‌توانند هزینه نگهداری را تغییر دهند.

برای مثال، در یک خودروی ساده داخلی ممکن است تعویض روغن موتور، فیلترها و لنت با هزینه نسبتاً کمی انجام شود. در مقابل، یک کراس‌اوور چینی توربو ممکن است به روغن موتور تخصصی‌تر، شمع‌های گران‌تر، روغن گیربکس مخصوص و قطعات مصرفی بزرگ‌تر نیاز داشته باشد.

در خودروهای جدید، موضوع فقط قیمت قطعات مکانیکی نیست. چراغ‌های LED، آینه‌های برقی، دوربین، رادار، سنسورها، سیستم‌های کمک‌راننده، ترمز پارک برقی و نمایشگرها هم می‌توانند در صورت خرابی، هزینه تعمیر را افزایش دهند.

از طرف دیگر، فراوانی قطعه و تعداد تعمیرکار آشنا با خودرو نیز روی هزینه اثر دارد. خودروهایی که سال‌ها در بازار ایران حضور داشته‌اند و تعداد زیادی از آنها در کشور تردد می‌کنند، معمولاً از نظر دسترسی به قطعه و تعمیرکار وضعیت ساده‌تری دارند.

مهم‌ترین هزینه نگهداری ماشین؛ سرویس و تعویض روغن موتور

روغن موتور را می‌توان مهم‌ترین هزینه دوره‌ای خودرو دانست؛ نه به این دلیل که الزاماً گران‌ترین مورد است، بلکه به این دلیل که تأخیر در تعویض آن می‌تواند به قطعات بسیار گران‌تر نیز آسیب بزند.

روغن موتور مناسب باعث کاهش اصطکاک، انتقال حرارت و روانکاری بهتر قطعاتی مانند میل‌لنگ، یاتاقان‌ها، رینگ‌ها و اجزای سوپاپ می‌شود. با گذشت زمان، روغن خواص اولیه خود را از دست می‌دهد و آلودگی و محصولات حاصل از احتراق نیز وارد آن می‌شوند.

فاصله تعویض روغن برای همه خودروها یکسان نیست و باید در درجه اول بر اساس دفترچه خودرو، نوع روغن، شرایط رانندگی و کیفیت سوخت تعیین شود. برای مثال برخی از خودروهای داخلی در طی مسافت ۵ تا ۷ هزار کیلومتر باید برای تعویض روغن مراجعه کنند؛ اما ممکن است که این مقدار برای خودروهای خارجی و یا در صورت استفاده از روغن موتور باکیفیت‌تر، افزایش پیدا کند. البته که باید در نظر داشت که با بالارفتن کیفیت روغن، هرچند که بازه تعویض ممکن است که بزرگ‌تر و طولانی‌تر شود؛ اما هزینه خرید اولیه روغن موتور باکیفیت‌تر نیز می‌تواند حتی بیش از دوبرابر یک روغن موتور معمولی، بیشتر شود.

نکته مهم دیگر این است که فیلتر روغن نیز باید هم‌زمان با روغن تعویض شود. استفاده از روغن تازه همراه با فیلتر قدیمی و کثیف، بخشی از مزیت سرویس جدید را از بین می‌برد.

در بازار در سال ۱۴۰۵، هزینه روغن و فیلتر برای خودروهای داخلی بسته به نوع موتور و برند مواد مصرفی، چند میلیون تومان تفاوت دارد. مثلاً خودروهایی مانند پراید، تیبا، ساینا و کوییک حدود ۲.۵ تا ۴.۵ میلیون تومان هزینه تعویض روغن دارند و برای خودروهایی که موتور TU5 یا EF7 و انواع این موتورها را استفاده می‌کنند، رقم تعویض روغن در حدود ۲.۵ تا ۶.۵ میلیون تومان برای سرویس کامل روغن و فیلتر اعلام می‌شود.

تعویض روغن خودروهای چینی موجود در بازار نیز در همین محدوده هست و بسته به نوع روغن موتور می‌تواند از حدود ۲.۵ میلیون تومان تا چندین میلیون تومان تمام شود.

هم‌زمان، نرخ اجرت تعویض روغن و فیلتر در بازار خدمات خودرو نیز افزایش داشته و در شهریور ۱۴۰۵ برای تعویض روغن و فیلترها بازه‌هایی حدود چند صد هزار تا بیش از یک میلیون تومان، بسته به نوع خودرو و خدمت، ثبت شده است.

سیستم خنک‌کننده موتور؛ هزینه‌ای که نباید نادیده گرفته شود

یکی از اشتباهات رایج این است که مالک فقط زمانی به سیستم خنک‌کننده توجه کند که آمپر آب بالا رفته باشد. سطح مایع خنک‌کننده، وضعیت شیلنگ‌ها، رادیاتور، منبع انبساط، ترموستات، واترپمپ و عملکرد فن باید به‌صورت دوره‌ای کنترل شوند. کم‌شدن مایع، نشتی یا استفاده از آب نامناسب می‌تواند به خوردگی، تشکیل رسوب، افزایش دمای موتور و در شرایط شدیدتر به آسیب‌های جدی موتور منجر شود. برنامه تعویض ضدیخ و مایع خنک‌کننده، بر اساس نوع مایع و توصیه سازنده تعیین می‌شود. بنابراین بهتر است به‌جای یک عدد ثابت برای همه خودروها، وضعیت مایع و دستورالعمل کارخانه ملاک قرار بگیرد.

هزینه این بخش نیز بسته به خودرو متفاوت است. مثلاً در سال ۱۴۰۵ هزینه تعویض مایع خنک‌کننده برای برخی خودروهای داخلی در حدود یک میلیون تومان تا سه میلیون تومان تمام می‌شود و البته اگر قصد استفاده از کولانت را داشته باشیم نیز باتوجه‌به نوع و برند کولانت، این مبلغ حداقل دو میلیون تومان تا چندین میلیون تومان خواهد شد.

لنت ترمز و دیسک؛ هزینه‌ای مستقیم با ایمنی خودرو

لنت ترمز یکی دیگر از اقلام مصرفی مهم خودرو است که هزینه آن به سبک رانندگی، وزن و نوع خودرو، نوع مسیر و کیفیت لنت بستگی دارد.

در استفاده شهری و مسیرهای پرترافیک، فشار بیشتری به سیستم ترمز وارد می‌شود و لنت‌ها زودتر فرسوده می‌شوند. خودروهای سنگین‌تر و کراس‌اوورها نیز معمولاً فشار بیشتری بر ترمزها وارد می‌کنند. همچنین مصرف لنت در خودروهای با گیربکس اتوماتیک نیز بیشتر است.

بازدید لنت باید پیش از تمام‌شدن کامل آن انجام شود تا در عین اینکه قدرت ترمزگیری کاهش پیدا نکند، از آسیب‌دیدن دیسک و کاسه‌ترمز نیز جلوگیری شود. هر صدای غیرعادی، کاهش قدرت ترمزگیری، لرزش هنگام ترمز یا کشیدن خودرو به یک سمت باید جدی گرفته شود.

هزینه لنت جلو برخی خودروهای داخلی در شرایط فعلی از حدود ۸۰۰ هزار تومان برای پراید تا چند میلیون تومان است و اجرت تعویض لنت جلو نیز حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان در اکثر خودروها می‌شود.

تسمه تایم؛ هزینه‌ای زیاد با خطرات بزرگ‌تر

تسمه تایم از آن دسته قطعاتی است که ممکن است قیمت تعویض آن در مقایسه با موتور خودرو زیاد نباشد، اما بی‌توجهی به آن می‌تواند خسارت بسیار سنگینی ایجاد کند.

در برخی موتورها که تایمینگ آنها تسمه‌ای است، پارگی تسمه باعث خروج موتور از حالت تایم و احتمال برخورد پیستون و سوپاپ می‌شود. در چنین شرایطی هزینه‌ای که ابتدا با تعویض یک تسمه می‌توانست کنترل شود، ممکن است به تعمیر سرسیلندر، تعویض سوپاپ‌ها یا حتی تعمیرات سنگین‌تر موتور تبدیل شود.

فاصله تعویض تسمه تایم به موتور و سازنده بستگی دارد و نباید یک بازه ثابت را برای تمام خودروها در نظر گرفت. این مقدار در اکثر خودروها در حدود ۶۰ تا ۸۰ هزار کیلومتر است و بهتر است تا قبل از رسیدن به زمان تعویض، تسمه را تایم کرد.

در خودروهایی که زنجیر تایم دارند نیز نباید تصور کرد که این بخش برای همیشه بدون نیاز به بررسی است. کشیدگی زنجیر، خرابی سفت‌کن یا ریل‌های هدایت‌کننده می‌تواند عملکرد موتور را تحت‌تأثیر قرار دهد و هرچند زمان تعویض زنجیر تایم بیشتر از زمان تعویض و کارکرد تسمه تایم است؛ اما هزینه‌های تعویض زنجیر و دردسرهای آن نیز به همان مقدار بیشتر است.

در شرایط حاضر، هزینه تعویض تسمه تایم برای خودروهای داخلی از حوالی چهار میلیون تومان با خرید تسمه و هزینه تعویض آن برای پراید شروع می‌شود. هزینه خرید کیت تسمه تایم برای خودروهای پژو و سمند با تعویض آن در حدود ۷ تا ۲۰ میلیون تومان است. تعویض تسمه تایم برای خودروهای چینی نیز باتوجه‌به نوع خودرو از حوالی ۱۰ میلیون تومان شروع می‌شود و به بالای ۳۰ میلیون تومان می‌رسد.

هزینه تعویض تسمه تایم امروزه به هزینه بزرگی تبدیل شده است

شمع، وایر و سیستم احتراق

در موتورهای بنزینی، شمع‌ها نیز قطعات مصرفی هستند. فرسودگی شمع می‌تواند باعث افت شتاب، افزایش مصرف سوخت، لرزش موتور و بد کارکردن خودرو شود.

زمان تعویض شمع به نوع شمع و موتور بستگی دارد. برخی شمع‌های معمولی عمر کوتاه‌تری دارند و نمونه‌های با آلیاژهای خاص می‌توانند مدت بیشتری کار کنند. بنابراین بهتر است به‌جای اتکا به یک عدد ثابت، مشخصات توصیه‌شده سازنده خودرو ملاک قرار گیرد.

در خودروهای قدیمی‌تر، وایر نیز یکی از اقلام مصرفی سیستم جرقه‌زنی است؛ درحالی‌که بسیاری از خودروهای جدید از کوئل‌های مجزا یا کوئل‌پک استفاده می‌کنند که مستقیماً روی شمع‌ها قرار دارد. در حال حاضر یک دست شمع برای خودروهای داخلی در بازه حدود ۸۰۰ هزار تا دو میلیون تومان است و اگر بخواهیم به سمت استفاده از شمع‌های سوزنی خارجی و اصلی برویم که برای بسیاری از خودروهای داخلی و مونتاژی لازم و ضروری هستند، این مبلغ به بیش از چندین میلیون تومان می‌رسد.

روغن گیربکس؛ هزینه‌ای که گاهی فراموش می‌شود

هزینه نگهداری خودرو فقط به موتور محدود نمی‌شود. گیربکس نیز برای کارکرد مطمئن به روغن مناسب و سرویس صحیح نیاز دارد. در گیربکس‌های دستی، روغن و واسکازین باید مطابق برنامه سازنده بررسی و در صورت نیاز تعویض شوند. در گیربکس‌های اتوماتیک نیز بسته به نوع گیربکس، روش سرویس متفاوت است. گیربکس‌های AT، CVT و DCT الزاماً برنامه و روغن یکسانی ندارند و هزینه سرویس آنها نیز متفاوت از هم است.

این موضوع در خودروهای چینی اهمیت بیشتری دارد، زیرا بعضی مدل‌ها از گیربکس‌های CVT یا دوکلاچه استفاده می‌کنند و روغن آنها باید دقیقاً با مشخصات موردنیاز گیربکس مطابقت داشته باشد. ضمن اینکه در این خودروها برای تعویض زنجیر گیربکس نیز باید هزینه نسبتاً سنگینی در نظر گرفت.

در سال ۱۴۰۵، اجرت تعویض روغن گیربکس اتوماتیک در برخی خدمات حدود یک میلیون تومان برآورد شده و با اضافه‌شدن روغن، فیلتر و واشر، هزینه سرویس می‌تواند به چند میلیون تومان یا بیشتر برسد. اما قیمت خرید روغن برای گیربکس‌های اتوماتیک نیز باتوجه‌به نوع و برند روغن مورد استفاده از حدود لیتری کمتر از یک میلیون تومان برای روغن‌های داخلی شروع می‌شود و به بالای لیتری چند میلیون تومان برای روغن گیربکس‌های خارجی می‌رسد. اما در بهترین حالت برای تعویض روغن گیربکس اتوماتیک یک خودرو معمولی داخلی و مونتاژی چینی باید در حدود ۵ میلیون تومان در نظر گرفت. معمولاً توصیه می‌شود که در کارکرد بین ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر، روغن گیربکس اتوماتیک را تعویض کنیم.

باتری و لاستیک؛ دو هزینه‌ای که باید برای آنها پس‌انداز کرد

باتری معمولاً هر سال تعویض نمی‌شود، اما نباید فقط زمانی به فکر آن افتاد که خودرو استارت نمی‌خورد. عمر باتری به کیفیت، دمای محیط، میزان استفاده از خودرو و مصرف تجهیزات برقی بستگی دارد.

از سوی دیگر، لاستیک هم یکی از بزرگ‌ترین هزینه‌های دوره‌ای در بعضی خودروهای جدید است. افزایش سایز رینگ و استفاده از لاستیک‌های پهن‌تر، علاوه بر قیمت خرید خودرو، هزینه نگهداری آن را نیز بالا می‌برد.

به همین دلیل وقتی درباره هزینه نگهداری یک خودرو صحبت می‌کنیم، باید سایز تایر را نیز در نظر بگیریم. چهار حلقه لاستیک برای یک خودروی اقتصادی ممکن است با هزینه‌ای بسیار کمتر از یک کراس‌اوور با لاستیک ۱۸ یا ۱۹ اینچی تهیه شود.

در خودروهای چینی، سهم لاستیک، باتری و قطعات مصرفی بزرگ‌تر می‌تواند بخش مهمی از بودجه سالانه نگهداری را تشکیل دهد. در حال حاضر قیمت لاستیک‌های داخلی برای خودروهایی مثل پراید و خانواده پژو از حوالی ۶ میلیون تومان برای هر حلقه شروع می‌شود و به همین ترتیب برای سایزهای بالاتر و یا تایرهای بزرگ‌تر به حلقه‌ای چند ده میلیون تومان می‌رسد.

هزینه خرید مکمل سوخت و اکتان بوستر

مکمل‌های سوخت و اکتان‌بوستر نیز برای بعضی خودروها به یکی از هزینه‌های جانبی نگهداری تبدیل شده‌اند. در خودروهای توربوشارژ یا موتورهایی که با بنزین کم‌اکتان دچار ناک و افت عملکرد می‌شوند، باید برای جلوگیری از آسیب‌دیدگی موتور از اکتان و مکمل‌های سوخت استفاده کرد. قیمت این محصولات بسته به برند، حجم و میزان افزایش اکتان اعلام‌شده، اختلاف قابل‌توجهی دارد. برای نمونه، قیمت برخی مکمل‌های داخلی ۲۵۰ تا ۳۶۰ میلی‌لیتری حدود ۵۰۰ تا ۷۵۰ هزار تومان بوده، در حالی که نمونه‌های وارداتی می‌توانند حدود یک تا بیش از دو میلیون تومان قیمت داشته باشند. بنابراین اگر مکمل به‌صورت منظم و مثلاً در هر چند باک استفاده شود، مجموع هزینه سالانه آن می‌تواند به چند میلیون تومان برسد و در اکثر مواقع نیز برای یک باک بنزین از مبلغ بنزین بیشتر می‌شود.

هزینه اکتان و مکل سوخت، از هزینه یک باک بنزین نیز بیشتر می شود

جلوبندی و تعلیق

چاله، دست‌انداز، سرعت‌گیر و خیابان‌های نامناسب به‌مرورزمان روی قطعات جلوبندی اثر می‌گذارند. بوش‌ها، سیبک‌ها، طبق‌ها، کمک‌فنرها، میل موج‌گیر و بلبرینگ چرخ از قطعاتی هستند که ممکن است بعد از مدتی به تعمیر یا تعویض نیاز پیدا کنند.

یکی از مشکلات جلوبندی این است که بی‌توجهی به یک قطعه کوچک می‌تواند باعث فرسایش قطعات دیگر شود. برای مثال، خرابی بعضی بوش‌ها یا اجزای فرمان می‌تواند روی زاویه چرخ‌ها و سایش لاستیک‌ها تأثیر بگذارد.

به همین دلیل، بازدید جلوبندی را نباید فقط زمانی انجام داد که صدای تق‌تق شنیده شود. کشیدن خودرو به یک سمت، ساییدگی نامتقارن لاستیک، لرزش فرمان و ایجاد صدای غیرطبیعی نیز از نشانه‌هایی هستند که ارزش بررسی دارند. برخی از خودروها به عنوان خودرویی که استهلاک زیربندی بالایی دارند شناخته می‌شوند که معمولاً باتوجه‌به معابر و خیابان‌ها، سالی یک بار باید برای زیربندی آنها هزینه کرد.

هزینه تعمیرات سنگین را نباید با هزینه نگهداری معمولی اشتباه گرفت

یک نکته مهم در محاسبه هزینه نگهداری این است که تعمیرات اساسی موتور یا گیربکس در بودجه عادی سالانه قرار نمی‌گیرند. این تعمیرات ممکن است برای یک خودرو صفرکیلومتر اصلاً اتفاق نیفتند، اما برای یک خودروی کارکرده با سابقه نگهداری ضعیف، می‌توانند به‌راحتی به مهم‌ترین هزینه مالک تبدیل شوند. در این شرایط و با این هزینه‌ها، یک تعمیر موتور یا بازکردن گیربکس، سیم‌کشی و بعضی تعمیرات اساسی، حداقل ده میلیون تومان برای رایج‌ترین خودروهای بازار تا چند ده میلیون تومان و در صورت رسیدن به تعمیرات اساسی حتی بالای صد میلیون تومان برای بسیاری از خودروهایی که در خیابان می‌بینیم، هزینه داشته باشد.

اما باید گفت که این دسته از مخارج را باید به‌صورت ذخیره احتیاطی در نظر گرفت که با یک نگهداری و رانندگی صحیح، می‌توان آنها را تا حد زیادی دور کرد.

هزینه سالانه نگهداری خودروهای داخلی

برای اینکه مقایسه قابل استفاده باشد، اعداد جدول زیر بر مبنای حدود ۱۵ هزار کیلومتر رانندگی در سال که کارکرد موردقبول بازار و جامعه است، در نظر گرفته شده‌اند. هزینه‌های سرویس‌های معمول، روغن و فیلترها، سهم سالانه لنت، باتری و لاستیک، مایعات مصرفی، بازدیدهای دوره‌ای و مقدار محدودی تعمیرات جزئی در این برآورد لحاظ شده‌اند و هزینه سوخت، بیمه، افت قیمت، جرایم، پارکینگ، کارواش، تعمیرات ناشی از تصادف و خرابی‌های بزرگ موتور یا گیربکس در این جدول محاسبه نشده‌اند. همچنین باید گفت که کمترین قیمت برای این خدمات در نظر گرفته شده است و این مبالغ در صورت استفاده از قطعات و مواد مصرفی گران‌تر، افزایش پیدا می‌کند. ضمن اینکه مثلاً شاید در یک سال از مالکیت یک خودرو، هزینه چندانی برای آن داده نشود؛ اما با درنظرگرفتن هزینه‌هایی مثل تعمیرات، تعویض دیسک و صفحه، تعویض روغن گیربکس و تسمه تایم و…، این هزینه‌ها در نگهداری سالیانه به طور میانگین، تقسیم می‌شوند.

این اعداد فاکتور قطعی نیستند و به‌خصوص برای خودروهای کارکرده می‌توانند به دلیل تفاوت وضعیت فنی، سابقه سرویس و کیفیت قطعات مصرفی، افزایش قابل‌توجهی داشته باشند. برای مقایسه، صرف سرویس روغن خودروهای داخلی در ۱۴۰۵ در برخی مدل‌ها حدود ۲.۵ تا ۵.۵ میلیون تومان برای هر نوبت است و هزینه برخی اقلام مانند تسمه، لنت و سیستم خنک‌کننده نیز جداگانه به آن اضافه می‌شود.

جدول تقریبی هزینه نگهداری سالانه خودروهای چینی مونتاژ داخل

در مورد خودروهای چینی، اختلاف قیمت قطعات و سرویس‌ها می‌تواند بسیار بیشتر از خودروهای داخلی باشد. یک بررسی بازار در تابستان ۱۴۰۵، برای خودروهای چینی اقتصادی و پرتیراژ حدود ۳۰ تا ۵۵ میلیون تومان بودجه سالانه و برای کراس‌اوورهای توربوشارژ میان‌رده حدود ۴۵ تا ۹۰ میلیون تومان را به‌عنوان برآورد نگهداری پیشنهاد کرده است.

این موضوع در خودروهایی مانند فیدلیتی، دیگنیتی، آریزو ۶ پرو و محصولات KMC اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا قیمت بعضی قطعات، تجهیزات و اجرت‌های تخصصی از خودروهای اقتصادی داخلی بالاتر است. برای مثال، در بازار قطعات ۱۴۰۵ بعضی اقلام بدنه و فنی خودروهای مونتاژی به ده‌ها میلیون تومان رسیده‌اند و برخی قطعات خاص حتی قیمت‌های بسیار بالاتری دارند. درعین‌حال، نباید تصور کرد که همه قطعات خودروهای چینی گران هستند. هزینه یک خودروی چینی بیش از هر چیز به نوع موتور و گیربکس، سایز لاستیک، میزان تجهیزات، تیراژ و دسترسی به قطعات بستگی دارد.

خودروی صفر کم‌هزینه‌تر است یا خودروی کارکرده؟

در نگاه اول، خودروی صفر باید هزینه نگهداری پایین‌تری داشته باشد و در بسیاری از موارد نیز همین‌طور است. خودرو در ابتدای عمر خود معمولاً نیاز به تعمیرات سنگین ندارد و در دوره گارانتی، بخشی از خدمات طبق شرایط سازنده انجام می‌شود. اما خودروی دست‌دوم یک مزیت مهم دارد: پایین‌تر بودن قیمت خرید. در مقابل، ممکن است بلافاصله پس از خرید نیاز به یک سرویس اساسی داشته باشد.

برای مثال، تعویض روغن موتور، روغن گیربکس، ضدیخ، شمع، باتری، لاستیک یا قطعات جلوبندی که مالک قبلی به تعویق انداخته است، می‌تواند در چند ماه نخست هزینه قابل‌توجهی ایجاد کند. بنابراین هنگام خرید خودروی کارکرده باید یک بودجه سرویس اولیه جدا از قیمت خودرو در نظر گرفت.

همچنین باید در نظر داشت که با خرید خودرو صفرکیلومتر، هرچند که برخی از سرویس‌ها و خرابی‌های آن توسط گارانتی قبول شده و هزینه خاصی ندارد؛ اما به خاطر اجباری بودن سرویس‌های خودرو در طول دوره گارانتی، هزینه‌هایی مثل تعویض روغن موتور، تعویض شمع، تعویض لنت‌ها و… با هزینه‌های بسیار بیشتری و حتی چندبرابر نسبت به بازار، از خریدار دریافت می‌شود که هزینه نگهداری از خودرو را در طول دوره گارانتی، بیشتر از هزینه‌های نگهداری آن بدون داشتن گارانتی می‌کند.

گارانتی باعث کاهش برخی از هزینه های نگهداری می شود

چگونه هزینه نگهداری خودرو را کاهش دهیم؟

کاهش هزینه نگهداری به معنی حذف سرویس‌ها نیست. در بسیاری از موارد، ارزان‌ترین روش نگهداری خودرو این است که همان سرویس کوچک را در زمان مناسب انجام دهیم تا تبدیل به تعمیر بزرگ نشود.

تعویض به‌موقع روغن، استفاده از قطعه و روغن با مشخصات صحیح، کنترل سطح مایعات، بازدید دوره‌ای لاستیک و ترمز، رعایت فشار باد مناسب تایرها، بررسی نشتی‌ها و توجه سریع به صداهای غیرعادی، از ساده‌ترین راه‌های جلوگیری از هزینه‌های سنگین‌تر هستند. استفاده از قطعه بسیار ارزان و بی‌کیفیت هم همیشه به معنای صرفه‌جویی نیست. اگر یک فیلتر نامناسب یا لنت بی‌کیفیت عمر کوتاه‌تری داشته باشد، هزینه نهایی مالک حتی ممکن است بیشتر شود.

از طرف دیگر، تعمیرکار نیز نقش مهمی دارد. تعویض قطعات بدون عیب‌یابی دقیق، یکی از رایج‌ترین دلایل بالارفتن هزینه تعمیر خودرو است. برای یک ایراد مشخص، ابتدا باید علت پیدا شود و سپس قطعه معیوب تعویض شود.

داشتن یک بودجه ماهانه برای نگهداری خودرو

یکی از بهترین روش‌ها برای مدیریت این هزینه‌ها، تبدیل هزینه سالانه به بودجه ماهانه است. برای مثال، اگر مالک یک خودروی داخلی متوسط هستید و برآورد می‌کنید هزینه نگهداری سالانه آن حدود ۳۰ میلیون تومان باشد، می‌توانید ماهانه حدود ۲.۵ میلیون تومان برای هزینه‌های فنی کنار بگذارید.

این مبلغ الزاماً هر ماه خرج نمی‌شود. ممکن است دو ماه هیچ هزینه‌ای نداشته باشید و سپس در یک ماه نیاز به تعویض لاستیک، باتری یا لنت پیدا کنید. هدف از کنارگذاشتن مبلغ ماهانه، جلوگیری از فشار مالی هنگام رسیدن سرویس‌های سنگین‌تر است.

در مورد خودروهای چینی نیز بسته به کلاس خودرو، بودجه ماهانه می‌تواند حدود ۲.۵ تا ۷.۵ میلیون تومان یا بیشتر باشد. برخی برآوردهای ۱۴۰۵ برای خودروهای اقتصادی چینی حدود ۲.۵ تا ۴.۵ میلیون تومان در ماه و برای کراس‌اوورهای توربو حدود ۴ تا ۷.۵ میلیون تومان پیشنهاد کرده‌اند.

جمع‌بندی؛ هزینه نگهداری از خودرو در یک نگاه

اگر بخواهیم کل موضوع را ساده کنیم، هزینه نگهداری خودرو از چند بخش اصلی تشکیل می‌شود: سرویس‌های دوره‌ای، قطعات مصرفی، تعمیرات جزئی و یک ذخیره مالی برای تعمیرات پیش‌بینی‌نشده. خودروهای اقتصادی داخلی معمولاً از نظر قطعات مصرفی و دستمزد، هزینه پایین‌تری دارند. هرچه خودرو سنگین‌تر، مجهزتر، توربوشارژ و پیچیده‌تر شود، احتمال افزایش هزینه نیز بیشتر می‌شود. در خودروهای چینی مونتاژ داخل، موضوع دسترسی به قطعه و خدمات پس از فروش نیز بسیار مهم است. هزینه یک قطعه به تنهایی ممکن است قابل تحمل باشد، اما اگر قطعه کمیاب باشد، خواب خودرو و زمان تعمیر نیز به هزینه واقعی مالک اضافه خواهد شد و این واقعیتی است که درباره بسیاری از خودروهای چینی مونتاژی داخل و وارداتی‌ها، صدق می‌کند.

به همین دلیل، هنگام خرید خودرو بهتر است فقط به قیمت خرید نگاه نکنیم. هزینه سرویس‌های دوره‌ای، قیمت روغن و فیلتر، لنت، لاستیک، باتری، روغن گیربکس، قطعات جلوبندی و قطعات حساس خودرو را هم بررسی کنیم. همچنین به وضعیت فراوانی تعمیرگاه‌های مجاز و قطعات یدکی خودرو در بازار نیز نگاه ویژه‌ای داشته باشیم.

خودرویی که در زمان خرید ارزان‌تر است، لزوماً در بلندمدت کم‌هزینه‌تر نیست؛ همان‌طور که خودروی گران‌تر هم الزاماً پرخرج‌تر نیست. آنچه هزینه واقعی نگهداری را تعیین می‌کند، ترکیبی از طراحی خودرو، کیفیت قطعات، تیراژ، فناوری، میزان استهلاک و نحوه استفاده مالک است.

سؤالات متداول

• سالانه چقدر برای نگهداری خودرو کنار بگذاریم؟

برای بسیاری از خودروهای اقتصادی داخلی می‌توان حدود ۲۰ تا ۳۵ میلیون تومان در سال را به‌عنوان یک بودجه تقریبی در نظر گرفت. خودروهای داخلی مجهزتر و توربوشارژ ممکن است به حدود ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان یا بیشتر نیاز داشته باشند. در خودروهای چینی نیز بسته به کلاس خودرو، این عدد می‌تواند از حدود ۳۰ میلیون تومان تا بیش از ۹۰ میلیون تومان در سال باشد.

• آیا هزینه نگهداری خودروی چینی از خودروی داخلی بیشتر است؟

این موضوع به مدل بستگی دارد، اما بسیاری از خودروهای چینی به دلیل موتور توربوشارژ، گیربکس اتوماتیک، تجهیزات بیشتر، لاستیک بزرگ‌تر و قیمت بالاتر بعضی قطعات، می‌توانند هزینه نگهداری بیشتری داشته باشند. بااین‌حال، تیراژ و دسترسی به قطعه نیز بسیار مهم است و نمی‌توان یک حکم کلی برای تمام خودروهای چینی صادر کرد.

• آیا می‌توان با حذف بعضی سرویس‌ها هزینه نگهداری را کاهش داد؟

حذف یا عقب انداختن سرویس‌ها معمولاً صرفه‌جویی واقعی ایجاد نمی‌کند. تعویض دیرهنگام روغن، بی‌توجهی به لنت، تسمه تایم، سیستم خنک‌کننده یا روغن گیربکس ممکن است یک هزینه کوچک را به تعمیر بسیار گران‌تری تبدیل کند. کاهش هزینه نگهداری بهتر است از طریق سرویس منظم، قطعه مناسب و عیب‌یابی دقیق انجام شود.

نویسنده: علیرضا داودی