کوییک دنده‌ای ساده؛ بررسی جامع و مشخصات فنی

اواخر سال ۱۳۹۵ بود که سایپا از جدیدترین محصول ملی خود رونمایی کرد؛ خودرویی که با نام کوییک به بازار ایران معرفی و از سال ۱۳۹۶ رسما وارد خیابان های کشور شد. کوییک روی همان پلتفرم معروف یعنی X200 که پیشتر در مدل‌هایی چون تیبا و ساینا شاهد بودیم، توسعه یافت. در واقع ورود کوییک به بازار را می‌توان در راستای رقابت هرچند دیرهنگام سایپا با پژو ۲۰۶ تیپ ۲ از شرکت رقیب، یعنی ایران خودرو دانست که سال های متوالی یکه‌تاز بازار هاچبک‌های اقتصادی کشور بود.

هدف اصلی از طراحی تولید کوییک را می‌توان در راستای تامین نیاز بازار به یک خودروی جمع‌و‌جور شهری با ظاهری جوان‌پسندانه‌تر از تیبا دانست تا بتواند با ایجاد تنوع بصری، مشتریانی را که از چهره‌های همیشگی محصولات سایپا یا پژو خسته شده بودند، به خود جذب کند.

از همان سال‌های ۱۳۹۶ به بعد بود که تب و تاب داشتن یک خودروی کراس‌اوور برای مشتریان ایرانی بسیار جذاب جلوه می‌کرد، سایپا کوشید تا با استفاده از المان‌های بصری بتواند یک ظاهر کراس‌اوور مانند به کوییک ببخشد. این المان‌ها شامل افزایش نسبی ارتفاع نسبت به مدل تیبا هاچ‌بک، اضافه‌شدن باربند (روف‌رک)، زه پلاستیکی گلگیرها و حک‌شدن لوگوی CROSS در زیر آینه‌های جانبی، همگی نشان‌دهنده اصرار سایپا برای قرار دادن کوییک در سگمنت پرطرفدار هاچ‌بک‌کراس‌های کوچک شهری است؛ کلاسی که خودروهایی نظیر دانگ‌فنگ H30 کراس و ساندرو استپ‌وی، پیش‌تر جذابیت آن را برای خریدار ایرانی ثابت کرده بودند.

کوییک از زمان حضور در خطوط تولید سایپا تا همین امروز، همواره یکی از پرفروش‌ترین و پرتیراژ‌ترین خودروهای داخلی محسوب می‌شود. این تقاضا به حدی بود که در آمارهای فروش سال ۱۴۰۱، رتبه‌های نخست تقاضا را به خود اختصاص داد. این حجم تقاضا را می‌توان به‌دلیل محدود بودن گزینه‌های صفر کیلومتر در کلاس اقتصادی توجیه کرد، چرا که متقاضیان باید میان یک خودروی صفر کیلومتر و خودروهایی با کارکرد و استهلاک بالا همچون خانواده سمند، ۴۰۵ یا ۲۰۶، یکی را انتخاب کنند.

به دنبال این عرضه موفقیت‌آمیز، سایپا تصمیم گرفت تا برای پاسخگویی به سلایق متنوع‌تر و کسب سهم بیشتری از بازار، نسخه‌های دیگری از این پلتفرم را روانه بازار کند. این خانواده اکنون شامل تیپ‌های متنوعی از جمله کوییک دنده‌ای ساده، کوییک R، نسخه‌های اتوماتیک، کوییکR پلاس، کوییکS و کوییکG است. با این حال، شاکله اصلی، پلتفرم و مشخصات فنی در تیپ‌های دنده‌ای کاملا یکسان بوده و تفاوت‌ها صرفا به جزئیات ظاهری، ترکیب رنگ بیرون و داخل کابین محدود می‌شود.

طراحی ظاهری کوییک دنده‌ای

نمای بیرونی کوییک را می‌توان یکی از مهم‌ترین دلایل موفقیت آن در بازار دانست. بر کسی پوشیده نیست که این خودرو عملا روی پلتفرم قدیمی تیبا ۲ و ساینا طراحی شده و شباهت‌های غیر قابل انکاری به‌خصوص از نمای جانبی دارد، اما تیم طراحی سایپا تلاش کرده تا با اعمال تغییرات گسترده بتواند شخصیت مستقل با ظاهری اسپرت و جسورانه برای آن خلق کند.

در نمای جلو کوییک شاهد ترکیبی هماهنگ‌تر نسبت به طراحی نسل‌های قبلی هستیم. چراغ‌های کشیده جلو در کنار جلوپنجره بزرگ و سپر با استفاده از خطوط شکسته در کنار استفاده از دیفیوزر، همگی حس یک خودروی نسبتا مدرن را به‌خصوص در سال‌های اولیه ورود به بازار القا می‌کردند.

سایپا در طراحی  نمای جانبی که بیشترین شباهت را با تیبا۲ دارد و ترکیب کلی اتاق دست‌نخورده باقی مانده، سعی کرده تا با استفاده از قطعات پلاستیکی مشکی‌رنگ در اطراف گلگیرها (فلاپ‌ها) و رکاب‌های جانبی و باربند (روف‌رک) بتواند یک حس کراس‌گونه را برای آن خلق کند. این تغییرات تا حد خوبی مثبت بوده و توانسته تا از استایل تخم‌مرغی که در تیبا ۲ شاهد آن بودیم، بکاهد و ماشین را کمی عضلانی جلوه دهد. هرچند بررسی‌ها نشان می‌دهد که رنگ این قطعات پلاستیکی کیفیت پایین‌تری نسبت به رنگ اصلی بدنه دارد و به‌مرور کدر و مات می‌شوند.

نمای عقب کوییک را باید پخته‌ترین بخش طراحی آن به شمار آورد. استفاده از چراغ‌های دوتکه که بخشی از آن تا روی در صندوق امتداد یافته؛ ضمن ایجاد شباهت‌هایی با برخی محصولات در کلاس جهانی باعث شده تا نمای عقب کوییک عریض‌تر و متناسب‌تر نمایش داده شود. اضافه‌شدن دیفیوزر و مه‌شکن‌های جدید در سپر عقب نیز باعث شده تا هماهنگی خوبی با نمای جلویی خودرو ایجاد شود.

طراحی داخلی کوییک ساده

فرم کلی داشبورد و چیدمان ادوات داخلی کابین داخلی کوییک در واقع تداعی‌کننده زبان طراحی داخلی ساینا بوده و اثری از خطوط جسورانه نمای بیرونی آن دیده نمی‌شود. معماری کلی طراحی داخلی کوییک دنده‌ای همچنان در قالب یک خودروی اقتصادی و تا حدی قدیمی باقی مانده است.

شاید برگ برنده کابین داخلی کوییک را باید در مقایسه با رقیب آن یعنی پژو ۲۰۶ جستجو کرد و آن چیزی نیست جز مسئله فضای بیشتر و همچنین کاربردی بودن بیشتر آن. کاببین کوییک یعنی پلتفرم X200 به‌نسب رقیب یعنی اتاق ۲۰۶ و ۲۰۷، فاصله محوری بیشتری داشته، به طوری که فضای پا و سر در قسمت سرنشینان عقب رضایت‌بخش‌تر است و از استاندارد مناسبی در این کلاس خودرویی بهره‌مند است. همچنین فضای بار صندوق عقب نیز با توجه به فرمت هاچ‌بک کراس بودن آن، گنجایش نسبتا مناسبی برای استفاده شهری و مسافرت‌های کوتاه خانوادگی دارد.

با این حال ماهیت اقتصادی کلی خودرو در فضای داخلی نیز به خوبی مشهود است، به‌طوری که سراسر داشبورد و رودری‌ها از پلاستیک خشک بوده و بررسی‌ها از استفاده درازمدت نشان می‌دهد که کیفیت قطعات پلاستیکی ماننند دستگیره‌ درها مستعد استهلاک زودهنگام یا حتی شکسته شدن هستند، اما داشبورد اصلی خودرو در استفاده طولانی‌مدت دچار ترک یا شکستگی نمی‌شود. از طرفی دیگر سیاست کاهش هزینه‌های تولید باعث شده تا در برخی نسخه‌ها پس از تولیدات اولیه شاهد حذف امکاناتی مانند دکمه صندوق‌پران از داخل کابین که پیش‌تر در تیبا نیز وجود داشت و همچنین جایگزینی سیستم‌صوتی با نمونه ساده‌تر باشیم.

پاشه آشیل کابین کوییک را باید بحق عایق‌بندی و نفوذ صدا به آن دانست. عایق‌بندی ضعیف کابین باعث می‌شود تا صدای موتور به‌راحتی و با حجم زیادی به داخل کابین نفوذ کند و از طرفی ضعف مونتاژی باعث شده تا در کیلومترهای بالاتر شاهد به صدا افتادن اتاق خودرو به‌خصوص در مسیرهای ناهموار باشیم.

صندلی‌ها در کوییک دنده‌ای ساده از جنس پارچه بوده و طراحی ارگونومیک خاصی ندارند و به‌صورت دستی تنظیم می‌شوند. فرمان خودرو نیز از پلاستیک خشک بوده و خبری از چرم‌دوزی ساده برای آن نیست. همچنین هیچ کلید کنترلی روی فرمان خودرو وجود نداشته و باعث هرچه ساده‌تر بودن کابین می‌شود. از نکات مثبت کابین کوییک ساده می‌توان به کنترل دیجیتالی سیستم تهویه مطبوع اشاره کرد.

مشخصات فنی کوییک دنده ای

در بخش فنی و قوای محرکه، کوییک دنده ای عملا از همان موتور همیشگی خانواده X200 یعنی موتور نام‌آشنای M15 بهره می‌برد. این موتور ۱.۵ لیتری ۸ سوپاپه توانایی تولید ۸۷ اسب بخار قدرت و ۱۲۸ نیوتن‌متر گشتاور را دارد. توان تولیدی این پیشرانه از طریق یک گیزبکس دستی 5سرعته به چرخ‌های جلو منتقل می‌شود. با توجه به ساختار 8 سوپاپ این پیشرانه، حداکثر گشتاور در دورهای پایین‌تر در اختیار راننده قرار می‌گیرد و این امر کشش ثانویه قابل قبولی را برای تردد‍‌های شهری فراهم می‌کند.

شتاب اولیه خودرو در حدود ۱۳.۵  ثانیه برای رسیدن از سرعت صفر به ۱۰۰ کیلومتر است که عملکردی کاملا معمولی در این سگمنت است. بررسی ضرایب دنده نشان می‌دهد که دنده‌های میانی، به‌ویژه دنده ۳، ضریب مناسبی برای سبقت‌گیری در جاده‌ها دارند، اما در مقابل، سیستم انتقال قدرت همانند سایر گیربکس‌های ۵ دنده موجود در خودروهای اقتصادی بازار ایران از ضعف‌های مهندسی رنج می‌برد.

عدم هماهنگی کامل بین ضرایب گیربکس و خروجی موتور باعث می‌شود تا در سرعت‌های خاص، راننده احساس نیاز به یک دنده بالاتر (دنده ۶) برای کاهش فشار روی موتور داشته باشد. همچنین بدجا رفتن دنده‌ها به‌خصوص در دنده‌های ۱ به ۲ در کنار استهلاک زودهنگام مجموعه دیسک و صفحه، از چالش‌های فنی در بخش گیبرکس این خودرو محسوب می‌شوند.

از نکات مثبت این مدل نسبت به‌مدل‌های جدیدتر آن می‌توان به بهره مندی از دریچه گاز سیمی به‌جای برقی اشاره کرد که باعث کاهش تاخیر در پدال گاز و افزایش شتاب شده است.

سیستم تعلیق کوییک در قسمت جلو از نوع مک‌فرسون و در عقب از نوع تورشن بیم است. این ترکیب با هدف ایجاد سواری نرم‌تر و همچنین جذب بهتر ضربات در ناهمواری‌های سطح جاده باعث شده تا کیفیت سواری کوییک ساده به مراتب راحت‌تر و نرم‌تر از مدل‌های قدیمی مانند پراید و کوییک باشد. از طرفی این نرمی سیستم تعلیق در کنار استفاده از معماری قدیمی و عدم بهره‌مندی از سیستم‌های کنترل پایداری مانند ESP باعث شده تا کوییک ساده در در پیچ‌های تند و سرعت‌های بالا کمی احساس ناپایداری با راننده القا کند. اما به طور کلی در مسیرهای مستقیم، پایداری خودرو حتی سرعت‌های بالا قابل قبول ارزیابی می‌شود.

از دیگر نکاتی که باید در بخش فنی و استفاده طولانی‌مدت از این مدل اشاره کرد، لرزش‌های منتقل‌شده به غربیلک فرمان و همچنین عملکرد سیستم تهویه مطبوع است. کولر این خودرو پرتاب باد و سرمایش بسیار خوبی دارد، اما درگیری کمپرسور با صدای شدید و افت توان محسوس موتور همراه است. در بخش مصرف سوخت نیز اگرچه شرکت سایپا عددی در حدود ۷ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر را به صورت ترکیبی برای نسخه دنده‌ای ساده اعلام کرده است، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که مصرف سوخت واقعی این مدل به‌خصوص در شهر تهران می‌تواند تا ۱۱ الی ۱۲ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر افزایش یابد که برای یک خودرو هاچبک با این حجم موتور، عددی نسبتا بالا محسوب می‌شود.

مشخصات کلی

ابعاد و ظرفیت ‌ها

آپشن های کوییک دنده‌ای

شاید هیچ خودرویی در جهان همانند کوییک در انواع و اقسام تیپ و مدل‌ها با سطح متفاوتی از آپشن و امکانات رفاهی یا ایمنی عرضه نشده باشد. کوییک در نسخه پایه دنده‌ای که از سال ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۲ به بازار عرضه شد، لیست بلندبالایی از امکانات رفاهی ندارد، اما سعی کرده تا حداقل‌های موردنیاز در این بازه قیمتی را فراهم کند.

از جمله امکانات استاندارد این نسخه می‌توان به پنل تهویه مطبوع نیمه‌اتوماتیک (نمایشگر دیجیتال)، سنسور دنده عقب، شیشه بالابرهای برقی سرنشینان جلو و عقب، مه‌شکن‌های جلو و عقب، صندلی‌های پارچه‌ای با تنظیم دستی ۶ جهته برای راننده و ۴ جهته برای سرنشین جلو، دو کیسه هوا (راننده و سرنشین جلو)، ترمز ضدقفل (ABS) و توزیع نیروی الکتریکی ترمز (EBD)، ترمز‌های دیسکی جلو و عقب کاسه‌ای، فرمان هیدرولیکی و ۴ اسپیکر سیستم صوتی، آینه‌های جانبی برقی و ایزوفیکس صندلی عقب اشاره کرد.

در صورتی که خریداران به دنبال امکانات به‌روزتری نظیر نمایشگر لمسی، سیستم ورود بدون کلید و استارت دکمه‌ای، دوربین دید عقب و دکمه‌های کنترلی روی غربیلک فرمان باشند، ناگزیر به انتخاب تیپ‌های بالاتر یعنی نسخه‌های اتوماتیک پلاس خواهند بود که طبیعتا در رده قیمتی بالاتری قرار می‌گیرند.

جدول امکانات رفاهی و ایمنی به صورت زیر تکمیل می‌شود:

قیمت کوییک دنده‌ای در بازار

کوییک که به عنوان جایگزین تیبا ۲ در سال ۱۳۹۷ وارد بازار شد، از همان بدو ورود تا به امروز توانسته سهم زیادی از بازار خودرو کشور را تصاحب کند. این موضوع را می‌توان به این علت دانست که در بازه خودروهای اقتصادی عملا رقیب صفر کیلومتر دیگری جز سایر محصولات سایپا نداشته و مصرف‌کننده نهایی نیز چاره‌ای جز انتخاب آن ندارد. خوشبختانه در مدل‌های جدید کوییک با وجود استاندارد‌های ۸۵گانه، سطح بسیار بیشتری از امکانات رفاهی و ایمنی به سری محصولات کوییک اضافه شده است.

کوییک دنده‌ای در تیپ پایه تا سال ۱۴۰۲ تولید شده و اکنون صرفا نمونه‌ها کارکرده آن در بازار برای خرید و فروش موجود است. در زمان نگارش مقاله (فروردین ۱۴۰۵) قیمت کوییک نمونه‌های کارکرده بسته به وضعیت سلامت فنی و بدنه در حدود بازه قیمتی ۷۰۰ تا ۷۵۰ میلیون معامله می‌شوند. با این بودجه شاید بتوان پژو ۲۰۶ تیپ ۲ با کارکردهای بالا و مدل‌های پایین‌تر نیز پیدا کرد. در مقایسه میان این دو گزینه، کوییک با ارائه فضای جادارتر در ردیف عقب، هزینه نگهداری به‌مراتب پایین‌تر و همین‌طور استهلاک پایین‌تر و نداشتن مشکلاتی مثل خرابی واشر سرسیلندر می‌تواند انتخاب معقول‌تری باشد، هرچند که کیفیت سواری پایین‌تر را ارائه می‌دهد.

اگر قصد خرید کوییک دنده‌ای را دارید بهتر است مقداری به بودجه خود اضافه کرده و نسخه‌های جدیدتر را که دارای سیستم‌های ایمنی مانند ESP و سطح آپشن بالاتری هستند، خریداری کنید. به‌طور کلی با توجه به تعیین اهمیت این آپشن مهم برای عموم مردم، تاثیر آن روی بازار خرید و فروش خودرو نیز تاثیر گذاشته و مدل‌هایی که دارای این آپشن هستند بهتر خرید و فروش می‌شوند و از استقبال بیشتری نیز برخوردارند.