عرضه بنزین سوپر لیتری ۱۶۰ هزار تومان در جایگاه‌ها؛ جزئیات قیمت جدید در مهر ۱۴۰۵

عبور قیمت بنزین سوپر آزاد از مرز ۱۶۰ هزار تومان در مهر ۱۴۰۵

نرخ نهایی عرضه بنزین سوپر وارداتی (ویژه) برای مصرف‌کنندگان در جایگاه‌های سوخت کشور طی مهرماه ۱۴۰۵ از مرز ۱۶۰ هزار تومان در هر لیتر عبور کرد. بر اساس آخرین داده‌های ثبت‌شده تا تاریخ ۱۴ مهر ۱۴۰۵، قیمت کشف‌شده برای این فرآورده در بورس انرژی ایران به رقم ۱۱۱ هزار تومان به ازای هر لیتر رسیده است که پس از اضافه شدن هزینه‌های قانونی توزیع، مالیات و کارمزد، با قیمتی بیش از ۱۶۰ هزار تومان به دست مالکان خودروها می‌رسد.

این افزایش قیمت در شرایطی رقم خورده است که بنزین سوپر وارداتی به‌عنوان سوخت مکمل و خارج از شبکه سهمیه‌بندی دولتی، با هدف تامین نیاز خودروهای مدرن، وارداتی و مجهز به پیشرانه‌های توربوشارژ عرضه می‌شود. تداوم عرضه این سوخت در تالارهای معاملاتی به معنای حفظ دسترسی مالکان خودروهای حساس به سوخت با عدد اکتان بالا است، اما رسیدن بهای هر لیتر به بیش از ۱۶۰ هزار تومان، هزینه سوخت‌گیری را برای دارندگان این دسته از خودروها به سطح بی‌سابقه‌ای رسانده است.

جزئیات معامله ۲۴۰ هزار لیتری در رینگ داخلی بورس انرژی

آخرین نرخ رسمی اعلام‌شده برای بنزین ویژه وارداتی در شبکه معاملاتی کشور، مربوط به معاملات روز سه‌شنبه ۷ مهر ۱۴۰۵ در بورس انرژی ایران است. در این روز، محموله‌ای به حجم ۲۴۰ هزار لیتر بنزین ویژه وارداتی توسط یک شرکت پتروپالایش در رینگ داخلی تالار نفت، گاز و حامل‌های انرژی بورس انرژی روی تابلو رفت و مورد معامله قرار گرفت.

در جریان این عرضه، قیمت پایه هر لیتر بنزین سوپر وارداتی ۱۱۱ هزار تومان تعیین شده بود و در پایان نشست معاملاتی نیز قیمت نهایی معامله بدون تغییر نسبت به نرخ پایه، روی همان عدد ۱۱۱ هزار تومان به ازای هر لیتر تثبیت شد. بر این اساس، ارزش کل این محموله ۲۴۰ هزار لیتری در مبدأ بورس انرژی معادل ۲۶ میلیارد و ۶۴۰ میلیون تومان ثبت گردید. از تاریخ ۷ مهر تا زمان تنظیم این گزارش در ۱۴ مهر ۱۴۰۵، معامله جدیدی با نرخ متفاوت گزارش نشده و رقم ۱۱۱ هزار تومان همچنان آخرین نرخ رسمی کشف‌شده در بورس انرژی محسوب می‌شود.

شکاف قیمت بورس انرژی تا نازل سوخت؛ چرا هر لیتر به ۱۶۰ هزار تومان رسید؟

بررسی ارقام اعلام‌شده نشان می‌دهد که میان نرخ معاملاتی بورس انرژی و رقم پرداختی توسط رانندگان در پای نازل‌ها، فاصله‌ای دست‌کم ۴۹ هزار تومانی در هر لیتر وجود دارد. عدد ۱۱۱ هزار تومان صرفاً قیمت عمده‌فروشی و تحویل محموله در بورس انرژی است و بهای تمام‌شده برای مصرف‌کننده نهایی را نشان نمی‌دهد. بر اساس گزارش خودرو۴۵، اعمال هزینه‌های زنجیره انتقال و توزیع باعث شده است که قیمت نهایی هر لیتر بنزین سوپر در جایگاه‌ها برای عرضه مهرماه از ۱۶۰ هزار تومان فراتر برود.

هزینه‌های جانبی موثر بر نرخ نهایی جایگاه

تبدیل نرخ ۱۱۱ هزار تومانی بورس انرژی به قیمت بیش از ۱۶۰ هزار تومان در جایگاه‌های عرضه، حاصل جمع سه ردیف هزینه‌ای مشخص در زنجیره توزیع سوخت است. بخش اول این اختلاف قیمت به هزینه‌های حمل‌ونقل جاده‌ای فرآورده با نفتکش‌های استاندارد از مبدأ تحویل شرکت عرضه‌کننده تا محل جایگاه‌های سوخت در شهرهای هدف اختصاص دارد.

بخش دوم، مالیات بر ارزش افزوده و عوارض قانونی است که طبق ضوابط مالیاتی بر بهای پایه فرآورده و خدمات جانبی آن اعمال می‌شود. بخش سوم نیز شامل کارمزد مصوب جایگاه‌داران بخش خصوصی است که بابت تخلیه، ذخیره‌سازی، تبخیر مجاز، استهلاک تجهیزات و عملیات توزیع خرد در جایگاه دریافت می‌گردد. مجموع این سه مولفه حدود ۴۴ درصد به قیمت پایه کشف‌شده در بورس انرژی اضافه کرده و نرخ تابلو جایگاه را به بالای ۱۶۰ هزار تومان رسانده است. با این نرخ، پر کردن یک باک ۴۰ لیتری در جایگاه‌های ثابت نیازمند پرداخت بیش از ۶ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان و سوخت‌گیری یک باک ۵۰ لیتری مستلزم هزینه‌ای بالغ بر ۸ میلیون تومان است.

هزینه مضاعف سوخت‌گیری با خودروهای سیار سوخت‌‌رسان

علاوه بر جایگاه‌های ثابت، بخشی از توزیع بنزین سوپر وارداتی از طریق ناوگان خودروهای سیار سوخت‌رسان انجام می‌شود تا مالکان خودروها بدون مراجعه به پمپ‌بنزین، سوخت را در محل مورد نظر خود دریافت کنند. طبق داده‌های گزارش‌شده، در روش عرضه با خودروهای سیار سوخت‌رسان، علاوه بر بهای هر لیتر بنزین سوپر که بیش از ۱۶۰ هزار تومان محاسبه می‌شود، مبلغ جداگانه‌ای در حدود ۲۵۰ هزار تومان نیز به‌عنوان کارمزد خدمات به ازای هر بار سوخت‌گیری از مشتری دریافت می‌گردد.

دریافت کارمزد ثابت ۲۵۰ هزار تومانی برای هر نوبت مراجعه خودروی سوخت‌رسان، هزینه نهایی هر لیتر سوخت را در حجم‌های پایین به‌طور محسوسی افزایش می‌دهد. به‌طور مشخص، اگر مالک خودرویی از طریق سرویس سیار اقدام به دریافت ۲۰ لیتر بنزین سوپر کند، علاوه بر پرداخت بیش از ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان بابت اصل سوخت، باید ۲۵۰ هزار تومان نیز بابت کارمزد سرویس بپردازد که قیمت تمام‌شده هر لیتر را به بیش از ۱۷۲ هزار و ۵۰۰ تومان می‌رساند. در صورت سوخت‌گیری ۴۰ لیتری با ناوگان سیار نیز مجموع فاکتور پرداختی مصرف‌کننده از ۶ میلیون و ۶۵۰ هزار تومان عبور خواهد کرد.

روند صعودی قیمت بنزین ویژه از ابتدای عرضه تا رکوردشکنی مهرماه

بررسی کارنامه معاملاتی بنزین سوپر وارداتی در بورس انرژی بیانگر یک مسیر صعودی مستمر در بازه زمانی کوتاه است. این فرآورده که در ابتدا با ارقامی در کانال ۶۰ هزار تومان در بورس و کانال ۸۰ هزار تومان در جایگاه‌های سوخت کار خود را آغاز کرده بود، اکنون در مهرماه ۱۴۰۵ رکوردهای قیمتی تازه‌ای را به ثبت رسانده است.

مقایسه نرخ شهریور و مهر ۱۴۰۵ و رشد ۲۳ درصدی

مقایسه آمار معاملات ماهانه در بورس انرژی نشان می‌دهد که قیمت هر لیتر بنزین ویژه وارداتی در شهریورماه ۱۴۰۵ معادل ۹۰ هزار تومان بوده است. با رسیدن این نرخ به ۱۱۱ هزار تومان در معاملات هفتم مهرماه ۱۴۰۵، بهای هر لیتر از این سوخت در مبدأ بورس انرژی دقیقاً ۲۱ هزار تومان افزایش یافته است.

این تغییر قیمت از ۹۰ هزار تومان در شهریور به ۱۱۱ هزار تومان در مهر، معادل حدود ۲۳ درصد رشد در کمتر از یک ماه است. چنین شیب افزایشی در بازه زمانی کمتر از ۳۰ روز، مستقیماً به شبکه توزیع خرد منتقل شده و نرخ جایگاه‌ها را با جهش مواجه کرده است. در واقع بخش بزرگی از عبور قیمت مصرف‌کننده از مرز ۱۶۰ هزار تومان در مهرماه، نتیجه مستقیم همین رشد ۲۳ درصدی نرخ کشف‌شده در تالار نفت و گاز بورس انرژی است.

تغییر مبدأ تحویل از بنادر جنوبی به اصفهان و تاثیر آن بر قیمت

برای درک دقیق‌تر چرایی جهش قیمت بنزین سوپر آزاد، باید به نرخ‌های آغازین این طرح بازگشت. سخنگوی صنف جایگاه‌داران پیش‌تر جزئیات قیمت‌گذاری اولیه این سوخت را در زمان شروع عرضه به شرح زیر اعلام کرده بود:

قیمت پایه بنزین سوپر وارداتی ۶۵,۸۰۰ تومان بوده که در ابتدای عرضه، قیمت نهایی مصرف‌کننده در تهران حدود ۸۳,۷۰۰ تومان بود.

مقایسه ارقام ابتدای عرضه با نرخ‌های مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که قیمت پایه در بورس انرژی از ۶۵,۸۰۰ تومان به ۱۱۱ هزار تومان رسیده که بیانگر افزایش ۴۵,۲۰۰ تومانی (معادل حدود ۶۸.۷ درصد رشد) در تالار معاملات است. هم‌زمان، قیمت نهایی برای مصرف‌کننده در جایگاه‌ها نیز از حدود ۸۳,۷۰۰ تومان به بیش از ۱۶۰ هزار تومان رسیده که نشان‌دهنده افزایشی بیش از ۷۶,۳۰۰ تومان در هر لیتر و نزدیک به دو برابر شدن بهای پرداختی توسط رانندگان است.

بر اساس اطلاعات موجود، دو عامل کلیدی در شکل‌گیری این روند صعودی و ثبت رکورد ۱۱۱ هزار تومانی در بورس انرژی نقش داشته‌اند. عامل نخست، تغییر مبدأ تحویل سوخت در اطلاعیه‌های عرضه است؛ به‌طوری که محل تحویل محموله‌ها از بنادر جنوبی کشور به اصفهان تغییر پیدا کرده و هزینه‌های لجستیک و انتقال محموله به مبدأ جدید در قیمت پایه عرضه‌کننده لحاظ شده است. عامل دوم، افزایش تقاضای خریداران و توزیع‌کنندگان در بورس انرژی است که باعث شده محموله‌های عرضه‌شده با رقابت و در سطوح قیمتی بالاتری معامله شوند.

جدول تغییرات قیمت و هزینه‌های عرضه بنزین سوپر وارداتی در سال ۱۴۰۵

برای مشاهده دقیق سیر تغییرات قیمتی بنزین سوپر وارداتی از ابتدای عرضه تا معاملات مهرماه ۱۴۰۵ و همچنین تفکیک نرخ بورس انرژی از نرخ نهایی جایگاه و خدمات سیار، جزئیات کامل در جدول زیر درج شده است:

چشم‌انداز قیمت بنزین سوپر در هفته‌های آینده

داده‌های ثبت‌شده تا ۱۴ مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که بازار بنزین سوپر آزاد هنوز به نقطه تعادل قیمتی نرسیده است. طبق گزارش خودرو۴۵، بررسی روند معاملات و تقاضای موجود حاکی از آن است که احتمال افزایش دوباره قیمت این فرآورده در روزها و هفته‌های پیش‌رو وجود دارد.

در صورتی که در عرضه‌های آتی بورس انرژی، نرخ پایه یا نرخ رقابتی محموله‌های جدید بالاتر از ۱۱۱ هزار تومان تعیین شود، قیمت نهایی در جایگاه‌ها نیز به تناسب افزایش مالیات بر ارزش افزوده و هزینه‌های توزیع، از سطح فعلی ۱۶۰ هزار تومان فراتر خواهد رفت. این وضعیت در حالی ادامه دارد که به دلیل محدودیت عرضه بنزین سوپر یارانه‌ای در جایگاه‌های معمولی، دارندگان خودروهای مجهز به موتورهای تزریق مستقیم سوخت (GDI) و توربوشارژ برای جلوگیری از پدیده ناک (احتراق پیش از موعد) و آسیب دیدن پیستون و سوپاپ‌ها، ناچار به استفاده از سوخت با اکتان بالا یا مکمل‌های استاندارد هستند و هرگونه تغییر در نرخ بورس انرژی مستقیماً هزینه کارکرد ماهانه این خودروها را تحت تاثیر قرار می‌دهد.