
معرفی و بررسی کشنده آتامان ایران خودرو دیزل که از معدود کشنده های اقتصادی موجود در بازار است.
درباره کشنده آتامان
اواسط دهه نود شمسی بود که ایران خودرو دیزل به سمت شراکت با فوتون رفت. در نتیجه این همکاری، کشنده فوتون H4 یا فوتون ۴۳۰ در خط تولید ایران خودرو دیزل مونتاژ شد. فوتون H4 به عنوان یک کشنده اقتصادی، فروش نسبتاً قابل قبولی در بازار ایران داشت و تاکنون نیز توانسته به حضور خود در بازار ادامه دهد. اما در سال ۱۴۰۱، ایران خودرو دیزل تصمیم گرفت تا با استفاده از اتاق کشنده فوتون H4 و جانمایی موتور و اکسل طرح مرسدس بنز، یک کشنده اقتصادی به نام آتامان را روانه بازار کند. آتامان یک رده پایین تر از فوتون H4 قرار می گرفت و بنا به استراتژی ایران خودرو دیزل، آتامان مابین فوتون H4 و سری واگن هود قرار می گرفت. در مقاطعی نیز شایعاتی مبنی بر جایگزینی آتامان با کامیون سالخورده واگن هود شنیده می شد که تاکنون این شایعات رنگ واقعیت به خود نگرفته اند.
طراحی بدنه کشنده آتامان

طراحی آتامان عیناً مشابه فوتون H4 است و صرفاً تغییرات جزئی در آن به چشم می خورد. چراغ ها ابعاد نسبتاً کوچکی دارند و به چراغ روز نیز مجهز هستند. بخش بزرگی از نمای جلویی آتامان به جلو پنجره اختصاص دارد که لوگوی ایران خودرو و فلاپ های کروم مات از متعلقات جلو پنجره هستند. بر روی سقف نیز چراغ های موقعیت و لوگوتایپ لاتین آتامان قابل اشاره هستند.

آینه های جانبی آتامان ابعاد مناسبی دارند و به رنگ مشکی هستند. در طراحی درب ها و به طور کلی نمای جانبی، سعی شده است تا با ترسیم خطوط و حجم پردازی های متعدد، از سادگی در این نما کاسته شود. بر روی حفاظ های جانبی آتامان خبری از فلاپ های تزئینی نیست و ریش این کشنده در قسمت عقبی شاسی جای دارد. ابعاد کشنده آتامان به ترتیب طول، عرض و ارتفاع شامل ۶۴۹۰، ۲۴۹۰ و ۳۸۹۰ میلی متر است و فاصله بین دو محور آن ۳۸۰۰ میلی متر اعلام شده است.

مشخصات فنی کشنده آتامان
ایران خودرو دیزل زمانی که به تولید کشنده مرسدس بنز اکسور مشغول بود، توانست در ایدم موتور OM457LA را مونتاژ کند. کشنده آتامان نیز به همین پیشرانه ۱۲۰۰۰ سی سی توربوشارژر مجهز شده است. این پیشرانه توانایی تولید ۴۳۰ اسب بخار و ۲۱۰۰ نیوتن متر گشتاور دارد. بنا به ادعای ایران خودرو دیزل، استاندارد آلایندگی آتامان یورو ۴ خواهد بود. جعبه دنده ۱۶ سرعته دستی ساخت ZF، قوای تولیدی این پیشرانه را به چرخ های آتامان می رساند.

باک آلومینیومی آتامان ظرفیت ۸۰۰ لیتری دارد و همچنین مخزن ۸۰ لیتری ادبلو، وظیفه کاهش آلایندگی را بر عهده دارد. ایران خودرو دیزل در هر دو محور جلو و عقب آتامان از سیستم تعلیق فنر پارابولیک با کمک فنر هیدرولیک و میل موجگیر استفاده کرده است تا همه چیز در اقتصادی ترین حالت ممکن باشد. البته همان طور که در ابتدای مطلب عنوان کردیم، یکی از وجوه تمایز آتامان با فوتون H4، استفاده از اکسل متفاوت است. تایرهای رادیال تیوبلس نیز با رینگ های فولادی ۲۲.۵ اینچی همراه شده اند.
| مشخصات | توضیحات |
| برند | ایران خودرو دیزل |
| مدل | آتامان ۱۹۴۳ |
| مونتاژ کننده | ایران خودرو دیزل |
| سال تولید | ۱۴۰۱ تاکنون |
| حجم موتور | ۱۲۰۰۰ سی سی |
| سازنده پیشرانه | MERCEDES-BENZ |
| کد فنی پیشرانه | BENZ OM457LA |
| تعداد سیلندر | ۶ سیلندر |
| سیستم سوخت رسانی | انژکتور، پاشش مستقیم سوخت |
| فناوری های پیشرانه | سیستم توربوشارژر، اینترکولر، سیستم SCR |
| قدرت (اسب بخار) | ۴۳۰ اسب بخار |
| گشتاور (نیوتن متر) | ۲۱۰۰ نیوتن متر |
| استاندارد آلایندگی پیشرانه | یورو ۴ |
| نسبت تراکم پیشرانه | ۱۸.۵:۱ |
| سازنده گیربکس | ZF |
| کد فنی گیربکس | ZF-16S2230TO |
| نوع گیربکس | ۱۶ سرعته دستی ساخت ZF؛ ۱۶ دنده جلو و ۲ دنده عقب |
| فناوری های گیربکس | جعبه دنده ساخت ZF با سیستم تعویض کابلی دنده ها |
| سیستم کلاچ | کلاچ تک صفحه ای خشک، هیدروپنوماتیکی |
| سیستم تعلیق محور جلو | فنر پارابولیک با کمک فنر هیدرولیک و میل موجگیر |
| سیستم تعلیق محور عقب | فنر پارابولیک با کمک فنر هیدرولیک و میل موجگیر |
| تعلیق اتاق | بادی، کمک فنر |
| سیستم فرمان | هیدرولیکی با قابلیت تنظیم |
| تعداد محور | تک محور |
| محور انتقال قدرت | عقب |
| طول | ۶۴۹۰ میلی متر |
| عرض | ۲۴۹۰ میلی متر |
| ارتفاع | ۳۸۹۰ میلی متر |
| فاصله محوری | ۳۸۰۰ میلی متر |
| حجم باک | ۸۰۰ لیتر |
| جنس باک | آلومینیوم |
| ادبلو | دارد |
| حجم مخزن ادبلو | ۸۰ لیتر |
| وزن خالص کشنده | ۸۱۳۰ کیلوگرم |
| وزن ناخالص کشنده | ۱۹۰۰۰ کیلوگرم |
| حداکثر ظرفیت محور جلو | ۷۵۰۰ کیلوگرم |
| حداکثر ظرفیت محور عقب | ۱۳۰۰۰ کیلوگرم |
| مجموع وزن ترکیبی ناخالص مجاز قانونی | ۴۲۰۰۰ کیلوگرم |
| دینام (آمپر، ولت) | ۱۸۰ آمپر، ۱۲ ولت |
| باتری (آمپر، ولت) | ۱۲۰ تا ۱۴۰ آمپر ساعت، ۲۴ ولت |
| تعداد باتری | ۲ عدد |
| نوع تایر | رادیال تیوبلس |
| سایز و نوع رینگ | تایر ۳۱۵/۸۰ R22.۵، رینگ فولادی |
| سیستم ترمز | ترمزهای جلو و عقب کاسه ای، سیستم ترمز دومداره پنوماتیکی |
| برند مادر | ایران خودرو دیزل |
| کشور مادر | چین و ایران |
طراحی کابین و امکانات کشنده آتامان

درون کابین آتامان، اولین نکته سادگی بیش از حد و نبود بسیاری از امکانات ایمنی و رفاهی است. در واقع، ایران خودرو دیزل سعی کرده است تا آتامان در اقتصادی ترین حالت ممکن باشد. سطح کیفیت ادوات داخل کابین چندان مطلوب نیست و نباید انتظار دوام بالایی را داشت. رودری ها طراحی ساده ای دارند و دسترسی به ادوات روی آن ها مناسب است. صندلی راننده و شاگرد آتامان به صورت کاملاً دستی تنظیم می شوند و خبری از صندلی پنوماتیک نیست. کلاستر و غربیلک فرمان طراحی ساده ای دارند و خبری از جزئیات خاصی در این قسمت نیست. البته لازم به ذکر است که کلیدهای مربوط به تنظیمات کروز کنترل و سیستم رادیوپخش بر روی فرمان چهارشاخه آتامان جانمایی شده اند.
مجموعه داشبورد طراحی ساده ای دارد و در طراحی آن سعی شده است ادوات به سهولت در دسترس راننده قرار بگیرند. به سبب وجود پالونی در کابین آتامان، فضای سرنشینان چندان راحت نیست و در قسمت میانی کابین، لیور دنده و اهرم ترمز دستی جای گرفته اند. در قسمت عقبی کابین، با پیش بینی دو تخت خواب سعی شده است حداقل امکانات برای استراحت سرنشینان آتامان فراهم شود.
اما نقد اصلی به آتامان و ایران خودرو دیزل، نبود بسیاری از امکانات ایمنی و رفاهی است. در شرایطی که بسیاری از کشنده های موجود در بازار به بعضی از عملکردهای سیستم ADAS مجهز هستند، در آتامان از سیستم کنترل پایداری استفاده نشده است. انتظار می رود سازنده در قبال سیاست اتخاذ شده خود در مورد آتامان تجدید نظر کند.
امکانات ایمنی و رفاهی کشنده آتامان
| امکانات | شرح |
| امکانات ایمنی | سیستم ترمز ضد قفل (ABS)، ترمز دستی پنوماتیک، سیستم ضد لغزش (ASR)، ترمز موتوری، فیلتر رطوبت گیر سیستم ترمز |
| امکانات رفاهی | اتاق مجهز به دو تخت خواب، آفتابگیر داخلی و خارجی، سیستم تهویه مطبوع، بخاری درجا، چراغ روز، چراغ های هالوژنی، کروز کنترل، محدود کننده سرعت، چراغ پشت کابین، آینه های جانبی برقی گرمکن دار، قفل مرکزی، تاخوگراف، سانروف برقی، شیشه بالابرهای برقی، بوق دنده عقب، بوق برقی و بادی، قفل دیفرانسیل، جعبه ابزار کنار کابین، بادگیرهای سقفی و جانبی، گرمکن سوخت، فیلتر آبگیر سوخت، خروجی برق ۱۲ و ۲۴ ولت، تنظیم ارتفاع نور چراغ های جلو، رادیوپخش، چراغ های نشان دهنده سرعت، سیستم سپهتن، کپسول آتش نشانی، جعبه کمک های اولیه |
مزایا و معایب کشنده آتامان
| مزایا | معایب |
| پیشرانه نام آشنا، برخورداری از شبکه خدمات پس از فروش ایران خودرو دیزل، طراحی قابل قبول | کمبود امکانات ایمنی و رفاهی، عدم برخورداری از استاندارد ADR، ظرفیت بار مجموع کمتر از رقبا، سواری خشک، کیفیت نه چندان قابل قبول |
قیمت کشنده آتامان
| عنوان | قیمت |
| قیمت بازار | – |
| قیمت کارخانه | – |
رقبای کشنده آتامان
کشنده آتامان به عنوان محصول اقتصادی ایران خودرو دیزل، سعی دارد مخاطبانی با بودجه محدود را به خود جلب کند. البته در این آتامان با کمبودهای بسیار زیادی مواجه هستیم که باید این کاستی ها برطرف شوند تا کشنده قادر به رقابت با رقبا باشد. طبق بعضی از شنیده ها، این کشنده در آینده نزدیک با اصلاحاتی مواجه خواهد شد. با توجه به شرایط کنونی آتامان، خرید این کشنده چندان منطقی نیست. پیشنهاد می شود به سراغ نمونه های اروپایی دست دوم بروید یا نیم نگاهی به محصولاتی نظیر فوتون H4، دانگ فنگ KL-۴۶۵، ویرا Y3 و فاو J6P-۴۶۰ دنده ای داشته باشید.
دیدگاه کاربران